نقش قرآن در پايه‏ گذاري تجويد با بررسي اهداف پيدايش آن

پيرامون پايه‏گذاري تجويد ديدگاه‏هاي متفاوت و در برخي موارد متضادي وجود دارد. از سويي برخي آن را به‌عنوان يك فن عام كه اختصاصي به اسلام، قرآن و حديث ندارد، قلمداد مي‏كنند؛ از ديگر سو انديشمندان قرآن‏پژوه آن را از معارف قرآن كه تأثير شاياني در فهم هر چه بيشتر معاني قرآن دارد، بيان مي‏كنند. ازاين‌رو، اين نوشتار پس از بررسي ديدگاه انديشمندان پيرامون پايه‏گذاران و اهداف پيدايش تجويد، بيان و تحليل سير تكامل اين دانش، اثبات پيدايش تجويد، پس از فروفرستادن قرآن كريم، در پي پاسخ به اين پرسش بنيادين است كه نقش مستقيم و غيرمستقيم قرآن در پيدايش و پايه‏گذاري تجويد چيست؟ روش اين پژوهش تحليلي ـ توصيفي است كه با بررسي آيات قرآني و سخنان معصومان (ع)، به پرسش اصلي پاسخ مي‏دهد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد: نقش مستقيم قرآن در پيدايش تجويد عبارت‌اند از: ترغيب به رعايت آرامش و درنگ در قرائت؛ وفاق معنايي ترتيل و تجويد در قرآن؛ تجويد درآمد تدبر در آيات قرآني؛ حق تلاوت و پيوند آن با فهم معاني قرآن؛ و دعوت قرآن به سرمشق‏گيري از هنجارهاي رفتاري پيامبر (ص). نقش غيرمستقيم قرآن كه با حجيت‏بخشي به حديث و سنت معصومان (ع) حاصل مي‏شود، عبارتند از: ارزش‏دهي به تعليم و آموزش قرآن؛ تأكيد بر ترتيل همراه با صداي نيكو؛ سفارش به يادگيري قرائت و تجويد؛ تبيين و تعريف ترتيل و تجويد. عوامل فوق به‌عنوان بازگوكننده ميزان تأثيرگذاري قرآن در پايه‏گذاري تجويد است.