بررسي رويكردهاي تأويلي بهاءولد از قرآن كريم

آثار منظوم و منثور صوفيان را براساس نوع معرفت به دو دسته مي‎‌‌‌ توان تقسيم كرد: معرفت شخصي و شهودي؛ معرفت رسمي و سازمان يافته. برخي صوفيّه در آثار خود از اين دو نوع معرفت ياد كرده‎‌اند. گاهي كلامشان از روي آگاهي و از نوع متن‎ هاي رسمي و مدرسي بوده ‌كه هدف از نگارش آن، شفافيّت معنا، تثبيت و تعليم سنّت ها و آداب صوفيان و حاصل دانش قراردادي آنهاست؛ اما گاهي كلامشان حاصل تجربه‎هاي دروني و دريافت‌هاي شخصي است و معنا در آن پوشيده و تأويل پذير است و هدف از نگارش آن، بيان تجربه‎ هاي شهودي و دريافت هاي دروني و شخصي در لحظات شور و وجد و حال است. يكي از نثرهاي صوفيانهكه در آن اين ويژگي ها به خوبي احساس مي‎ شود كتاب معارف بهاءولد است كه نويسنده در آن به بيان افكار، رؤياها و احوال دروني خويش در لحظات اوج هيجان هاي عاطفي، پرداخته است. غلبه‌ زبان استعاري، ابهام، تأويل پذيري و پراكنش معنايي در سراسر آن وجود دارد. تأويلي كه بهاءولد در اين كتاب از آيات قرآن دارد، بسيار بديع و تازه است. نگارنده در اين مقاله به روش توصيفي– تحليلي در صدد آن است كه تأويلات بهاءولد را مورد بحث و بررسي قرار دهد.