بررسي مخاطب‌شناسي در تقديم‌نامه‌هاي پايان‌نامه‌هاي دانشگاهي و حوزوي ارائه شده بعد از انقلاب اسلامي با تاكيد بر نقش فرهنگي و ارتباطي

هدف: پايان‌نامه‌ها از جمله منابع علمي و پژوهشي دست اول است كه در اجزاء و ساختار آن، تقديم‌نامه وجود دارد. هدف اصلي اين پژوهش بررسي مخاطب‌شناسي تقديم‌نامه‌هاي پايان‌نامه‌هاي دانشگاهي و حوزوي بعد از انقلاب اسلامي است.روش‌: روش پژوهش، مطالعه كتابخانه‌اي است. اطلاعات از طريق مشاهده و فيش‌برداري از سه پايگاه مهم اطلاعاتي پايان‌نامه: ايرانداك، مركز اطلاعات و مدارك اسلامي و سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران، جمع‌آوري گرديد. از 600 عنوان پايان‌نامه مربوط به 77 مركز آموزش عالي دانشگاهي و حوزوي مورد مطالعه، 522 تقديم‌نامه فيش‌‌برداري گرديد.يافته‌ها: حدود 85 درصد از پايان‌نامه‌ها داراي تقديم‌نامه هستند و پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد دانشگاهي و حوزوي بيشترين فراواني را دارند. پايان‌نامه‌هاي دانشگاه‌هاي غيرانتفاعي، پيام نور و دولتي به ترتيب داراي بيشترين تقديم‌نامه هستند. بيشتر تقديم‌نامه‌ها داراي دو مخاطب است و به‌ طور ميانگين هر تقديم‌نامه به سه مخاطب تقديم شده است. زنان نسبت به مردان به مخاطبان بيشتري تقديم نموده‌اند. مخاطبان حدود 6 درصد تقديم‌نامه‌ها با موضوع پايان‌نامه ارتباط دارند. 72 درصد مخاطبان، از خانواده و بستگان پديدآور هستند، 13 درصد مخاطبان، ائمه اطهار (ع) هستند، حدود 15 درصد تقديم‌نامه‌ها نيز به ساير گروه‌ها و شخصيت‌هاي علمي، ديني، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و ... تقديم‌ شده‌اند.نتيجه‌گيري: موضوع پايان‌نامه تأثير كمتري در فكر و ذهن پديدآور براي تدوين تقديم‌نامه دارد. تكريم و قدرداني تقديم‌نامه‌نويسان، از زحمات والدين نشانگر فرهنگ ديني و ارتباط عميق فرزندان با والدين در خانواده‌هاي ايراني است. عشق به ائمه ‌اطهار (ع) و انتظار فرج از دغدغه‌هاي پژوهشگران جوان ايران اسلامي است. به‌ طور كلي تقديم‌نامه‌نويسان معتقد به آموزه‌هاي دين مبين اسلام به ‌ويژه كلام الهي (قرآن) و علاقه‌مند به دفاع از ارزش‌هاي انقلاب اسلامي (شهدا و رهبري) هستند و اين موضوع سرمايه بسيار مهم معنوي و اعتقادي است كه مديران جامعه اسلامي و خانواده‌ها بايد براي حفظ و حراست و تقويت بنيه‌هاي آن از هيچ كوششي دريغ نكنند و اين نوع سرمايه‌ها را تقويت، تكريم و تجليل نمايند.