ارزيابي اثر تغيير اقليم بر ريسك تهاجم زيستي كهور آمريكايي در اكوسيستم هاي طبيعي ايران

كهور آمريكايي (Prosopis juliflora) يكي از مسئله ­دارترين گونه­ هاي مهاجم در سطح دنيا بوده و تهاجم زيستي اين گونه آثار زيان­ بار متعددي بر اكوسيستم ­هاي طبيعي مناطق نيمه­ حاره­ اي تا خشك كره زمين وارد آورده است. اين گونه در ابتدا در بسياري از مناطق كره زمين با هدف مهندسي اكوسيستم از جمله حفاظت آب و خاك و مبارزه با بيابان­ زايي در مناطق گرم و خشك، و توليد چوب معرفي گرديد. اما قابليت تكثير و انتشار بالا و نيز دامنه تحمل محيطي زياد كهور آمريكايي منجر گسترش بيش از حد گونه، كاهش تنوع زيستي بومي و تغيير ساختار جوامع گياهي در مناطق هدف بوده است. از آن­ جا كه ريشه­ كن ­سازي گونه ­هاي مهاجم امري پرهزينه و زمان ­بر است، شناسايي مناطقي كه در آينده پتانسيل بالايي براي حضور اين گونه خصوصاً در اثر تغيير اقليم دارند ابزاري پيشگيرانه جهت طرح ­ريزي و مديريت اكوسيستم ­هاي هدف است. بدين منظور در پژوهش حاضر با استفاده از مدل­ سازي پراكنش بيشينه بي­نظمي (MaxEnt) و براساس مدل ­ها و سناريوهاي متفاوت اقليمي اثر تغيير اقليم بر پراكنش گونه در مقياس جهاني و كشوري مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه تا سال 2050 ميلادي در تمام سناريوهاي تغيير اقليم بر گستره پراكنش گونه در عرض­ هاي جغرافيايي بالاتر افزوده خواهد شد. در سطح جهاني آمريكاي شمالي، حوزه مديترانه و خاورميانه، و در سطح كشوري علاوه بر استان­ هاي جنوبي، زيستگاه ­هاي داخلي فلات ايران شامل استان­ هاي خراسان جنوبي، كرمان، فارس، سمنان و خراسان رضوي شاهد بيش ­ترين احتمال گسترش پراكنش گونه خواهند بود. بدين­ ترتيب نتايج پژوهش حاضر مي­ تواند به ­عنوان ابزاري كارامد جهت طرح ­ريزي اقدامات پيشگيرانه و كاهش آثار منفي كهور آمريكايي در مناطق پرخطر مورد توجه قرار گيرد.

no abstract