تحليل انتقادي رويكرد ماهر جرار در برخورد با منابع سيره نزد شيعه

حديث اسلامي خاصّه روايات سيره پيامبر (ص)، همواره مورد توجه خاورشناسان بود است و در چند دهه ي اخير نيز توجه به اين قبيل پژوهش‌ها،گسترش يافته است. مقاله ي «سيره اهل كساء: منابع قديمي شيعي راجع به سيره حضرت محمد(ص)» نوشته ماهر جرار با نگاهي متفاوت و از دريچه ي منابع اوليه ي شيعه، در پي بررسي منابع قديمي در خصوص سيره پيامبر(ص) برآمده است. دليل پرداختن وي به موضوع مذكور، از آن جهت است كه هيچ يك از پژوهش‌هاي انجام شده توسط خاورشناسان، در خصوص سيره پيامبر(ص) از آغاز قرن بيستم به بعد، به طور ويژه منابع سيره و مغازي شيعي را مورد بررسي و دقت نظر قرار ندادند. پژوهش پيش رو با رويكرد تحليل انتقادي برخي آسيب هاي روشي، مبنايي و غايي مقاله جرار را استخراج كرده است، از جمله آسيب هاي روشي، جايگزيني روش بازيابي منابع با روش بازسازي منابع، عدم ارائه ملاك در گزينش افراد، تتبع ناقص در منابع پژوهش؛ آسيب هاي مبنايي اتهام عدم اهتمام شيعيان در سيره نگاري، محدود نمودن منابع متقدّم شيعي در باب سيره، تحوّل و تطوّر متون روايي در جريان انتقال حديث و در نهايت از نگاه سوگرانه جرار به منابع شيعي مي‌توان به عنوان آسيب غايي ياد كرد. وجه قوت اثر جرار پرداختن گشودن بابي براي ساير پژوهشگران در اين حوزه مطالعات شيعه است.