تحليل گفتمان خوشبختي طي دو دهه اخير در ايران

Discourse Analysis of Happiness

در اين پژوهش كوشيده ايم تا با استفاده از آراء انديشمنداني چون ويليام ديويس ، سارا احمد و سام بينكلي در باب گسترش درك و تلقي جديدي از خوشبختي و به روش تحليل گفتمان فركلاف، ويژگي هاي گفتمان خوشبختي در ايران را بررسي نماييم. از اين رو، شماره هاي مختلف نشريه ي موفقيت در سي سال گذشته را در سه سطح توصيف، تفسير و تبيين مورد بررسي قرار داديم. در سطح توصيف، دريافتيم كه واژگان و مفاهيم پركاربردي مانند «خوشبختي»، «موفقيت»، «استرس»، «آرامش» و مانند آن در دوسته ي مثبت/ منفي به كار مي روند. همچنين از استعاره هايي چون «راز»، «گام»، «راه» و مانند آن در اين متون كه ساختي يك طرفه و موعظه گون دارند، استفاده مي شود. در سطح تفسير، به اين نتيجه رسيديم كه انسان در اين گفتمان به ذهن و انرژي، فروكاسته شده و نسبت ميان او و جهان از خلال تركيب منحصربه فردي از گفتمان هاي علمي مانند روانشناسي و فيزيك همراه با رويكردي شبه ديني - عرفاني توضيح داده مي شود. در سطح تبيين نيز، گسترش اقتصاد مبتني بر بازار و رشد طبقه ي متوسط از يك سو و عالم گير شدن مدرنيته و به تبع آن پيدايي «خود» در معناي مدرن آن و «نظام هاي تخصصي» را به عنوان علل اصلي رواج اين گفتمان در ايران يافتيم.

No abstract