تحليل ‌شكاف درآمد و ثروت در ايران: رهيافت پيكيتي

Analysis of Income gaps and wealth distribution in Iran: Piketty Approach

هدف كليدي اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ نشان دادن شكاف ثروت در ميان دهك‌هاي درآمدي و اثر ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي توزيع درآﻣﺪ ﺑﺮ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي توزيع ثروت در اﯾﺮان بوده‌اﺳﺖ. لذا تاثير ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي توزيع درآمد و توزيع ثروت در ايران در ﻗﺎﻟﺐ مدل پوياي نابرابري ثروت پيكيتي، در دوره زماني سال‌هاي 97-1390 بر اساس داده‌هاي بودجه خانوار ﻣﺪلﺳﺎزي و ﺑﺮآورد ﮔﺮدﯾﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد فرضيه‌ پيكتي در مورد توزيع ثروت در ايران مصداق دارد و دست‌كم 50 درصد ثروت در اختيار دهك دهم درآمدي است. همچنين توانايي كسب درآمد بيشتر (سهم درآمدي دهك‌ها) منجر به پس‌انداز بيشتر و شكاف عميق‌تر ثروت بين دهك‌هاي بالا و پايين درآمدي شده‌است. با توجه به اين كه دارايي‌ها در اين پژوهش شامل املاك و مستغلات مسكوني و اجاره‌اي و تجاري بوده و شامل سپرده، سهام، طلا، اوراق و ارز نمي‌شود، پس شكاف توزيع ثروت بيش از مقدار برآوردي‌است. بي‌ترديد طراحي نظام مالياتي مبتني برماليات برعايدي سرمايه نقش مهمي در بهبود برابري‌هاي اجتماعي خواهد داشت.

This study aimed to demonstrate the inequality of income and wealth in Iran. Therefore, the effects of income inequality and wealth distribution were modeled from 1390 to 1397 on Piketti's dynamic model and based on the analysis of household budget data for the first time in Iran. The results showed that Piketti's hypotheses are valid for Iran and fifty percent of total household wealth belongs to the tenth decile. Furthermore, high Income-share lead to more saving rate and widen the wealth gap between the top and low deciles. It is worth mentioning that this study results owning to the limitation of data gathered, mainly include real estate capital and omit capital like bonds, gold, foreign currency, stocks, and deposits. Consequently, the obtained results are conservative and including the above-mentioned omitted capital into the model would deteriorate the status of inequality. Undoubtedly, establishing a new capital gains tax system would improve equality.