تحليل وجودشناختي الهيات تمثيلي توماس آكويناس

تحليل صفات مشترك ميان حق و خلق همواره نظريات گوناگوني را از جانب الهي‌دانان و سايرمتفكرين در حوزه الهيات برانگيخته است. از جمله مهمترين اين نظريات الهيات تمثيلي قديس توماس آكويناس است كه از زمان طرح آن هميشه مورد توجه موافقان و مخالفان بوده است. آكويناس كه با طرح حمل تمثيلي، راهي ميانة اشتراك لفظي و اشتراك معنوي براي اين دسته از صفات الهي ارائه داد، سخن گفتن درباره خدا را از رهگذر صفات مخلوقات جايز شمرد و الفاظ اين صفات را معنادار دانست. اما با توجه به سخنان او در دو كتاب اصلي اش يعني «جامع الهيات» و «جامع در رد گمراهان» مي‌توان جنبه‌هاي معرفت‌شناختي و وجودشناختي صفات الهي را كه او در طرح نظريه الهيات تمثيلي مدنظر داشته است ملاحظه نمود. در اين مقاله با روشي تحليلي ـ توصيفي به بررسي وجودشناختي الهيات تمثيلي آكويناس پرداخته‌ايم و به اين نتيجه دست يافته‌ايم كه نبايد الهيات تمثيلي آكويناس را تنها نظريه‌اي براي حل مشكل زبان دين در حوزه اسماء و صفات الهي دانست.