حقوق ذينفعان در عمليات سپرده‌پذيري نظام بانكداري بدون ربا از منظر حاكميت شركتي

The Beneficiaries’ Rights Observation in Depositing Operation of Riba-Free Banking System by Corporate Governance View

نظام بانكي با گروهي از ذينفعان از جمله سپرده‌گذاران، تسهيلات‌گيرندگان، مشتريان خدمات بانكي، سهامداران، كاركنان و مديران و غيره سروكار دارد. رعايت حقوق ذينفعان بانكي كه عموما در قالب حاكميت شركتي در نظام بانكي از آن ياد مي‌شود اثرات مثبتي بر اقتصاد برجاي مي‌گذارد. هدف از اين مقاله معرفي و تحليل «حقوق ذينفعان در عمليات سپرده‌پذيري نظام بانكداري بدون‌ربا از منظر حاكميت شركتي» و ارائه راهكارهايي براي تقويت آن است. نتيجه اين پژوهش كه با استفاده از روش تحقيق روش تحليل محتوايي تهيه شده است، نشان مي‌دهد كه در سپرده‌پذيري حساب‌هاي قرض‌الحسنه (پس‌انداز و جاري) و حساب‌هاي سرمايه‌گذاري مدت‌دار، سپرده‌گذاران از حقوقي همچون تعيين و پرداخت به موقع و كامل سود قطعي سپرده‌ها، انجام صحيح امور وكالت از سوي بانك، ايفاي تعهدات مندرج در متن قرارداد برخوردار هستند. اين مقاله ضمن معرفي مجاري تضييع حقوق سپرده‌گذاران و تضعيف اصول حاكميت شركتي، پيشنهادهايي همچون تفكيك سپرده‌هاي بانكي با استفاده از عقد «وكالت خاص»، نظارت بر عمليات بانكي جهت رعايت حقوق سپرده‌گذاران و تخصصي‌سازي شبكه بانكي را جهت تقويت حاكميت شركتي در عمليات سپرده‌پذيري نظام بانكداري بدون‌ربا ارائه مي‌دهد.

The banking system is executed by many beneficiaries such as depositors, borrowers, banking services customers, stockholders, banking staff and managers and etc. The beneficiaries’ rights observation of banking that usually is known as Corporate Governance in banking, has constructive effects on economic. The main goal of the research is the survey of beneficiaries’ rights observation in depositing operation of Riba-free banking system by corporate governance view and the analysis of some its solutions. The results of the research in Content Analysis method, show in depositing operation, the depositors have rights such as ontime and full determing and paying audited profit, correct doing advocacy and fulfillment of contract obligations by bank. Also the research explains some samples of violation of the rights and corporate governance debilitation. It seems using of “special wakalah” contract, depositing operation monitoring and banking network specialization can decline the challenges of the depositing operation of Riba-free banking system.