ارزيابي قرائت‌هاي نظريه عينيت صفات با ذات الهي با تأكيد بر رويكرد صدرايي

اتصاف ذات الهي به صفات ثبوتي حقيقي و نحوه سازگاري آن با بساطت ذات، مهم‌ترين چالشي است كه از گذشته دور، كانون بررسي الهي‌دانان اديان ابراهيمي بوده، در پاسخ آن، ديدگاه‌هايي نظير «زيادت صفات بر ذات»، «نيابت ذات از صفات» و «عينيت صفات حقيقي با ذات» مطرح شده است. ديدگاه اخير كه مورد پذيرش انديشوران زيادي در الهيات يهودي، مسيحي و اسلامي قرار گرفته، همواره در هاله‌اي از ابهام بوده و تفسيرهاي مختلفي برايش ذكر شده است كه جستار حاضر به تقرير و ارزيابي مهم‌ترين آن‌ها مي‌پردازد. از رهگذر اين جستار آشكار مي‌شود كه صدرالمتألهين با بهره‌گيري از مباني حكمت متعاليه به ويژه نحوه تحقق مفاهيم فلسفي و اندماجي‌انگاري آن‌ها در ذات، تفسير ژرفي از اين نظريه ارائه نموده كه ضمن پذيرش تغاير مفهومي صفات و ذات و نفي سلبي‌انگاري صفات ثبوتي، آن‌ها را به عين وجود ذات و با حيثيت اندماجي آن موجود مي‌داند.