بررسي تطبيقي شازده كوچولو و قلعه حيوانات بر اساس الگوي جامعه‌شناختي كلود دوشه

زبان تمثيل، رهكارهايي‌است براي انتقال مفاهيم و ساده‌سازي نهاده‌هاي پيچيده اجتماعي، اخلاقي، سياسي در گستره ادبيات معاصر  كه برون ار زبان تمثيل، امكان عرضه به‌شيوه مستقيم و آشكار را ندارند. از جمله اين آثار تمثيلي دو رمان شازده كوچولو و قلعه حيوانات‌اند كه علي‌رغم دارا بودن موضوعاتي به‌ظاهر متفاوت (روانشناختي و سياسي)، اما از ديدگاه اجتماعي قابل قرابت به‌نظر مي‌رسند. پرسشي كه مطرح مي‌شود، اين است كه با فرض تفاوت ميان شخصيت و محيط زيستي دو نويسنده و به‌طريق اولي، ميان دو جامعه مرجع و دو ژرف‌ساخت به‌ظاهر متفاوت، مي‌توان به‌تناظر و اشتراكي ميان دو اثر و در نتيجه دو روساخت به‌ظاهر متفاوت رسيد؟ اين پژوهش در نظر دارد؛ با تكيه بر نقد جامعه‌شناختي كلود دوشه و در قالب يك‌‌بررسي تطبيقي، به‌يافتن تناظرهاي احتمالي در باره زمينه‌هاي فردي و نيز تاريخياجتماعي نگارش دو رمان مزبور، پرداخته تا رد پاي نويسنده و ردپاي تاريخ در شكل‌گيري اين دو اثر را برون‌كشد و به‌عبارتي، به‌مطالعه جهان خارج‌متني اين دو رمان، جامعه مرجعي كه داستان از آن زاييده شده و نيز جامعه متن ساخته شده توسط آفرينندگان اين دو اثر بپردازد. نتايج برامده از واكاوي نشان مي‌دهد كه جامعه‌مندي دو داستان؛ بازتاباننده دغدغه‌هاي جامعه‌شناختي دو نويسنده است و ارجاعات فرامتني دو اثر؛ به‌ژرف‌ساخت، يعني جامعه مرجعي كه دو نويسنده آن را به‌نوبه خويش تجربه كرده و زيسته‌اند، از طريق روساخت (پيرنگ، درونمايه، شخصيت‌پردازي، فرجام) حاصل مي‌شود.