دلالت هاي براهين اثبات خداوند بر تشكيك خاصي وجود در انديشه ابن سينا

يكي از احكام مهم مسئله وجود در هستي­شناسي، مسئله تشكيك در وجود است كه بطور خاص در فلسفه ملاصدرا مطرح و مختصات آن روشن شده است. لكن به نظر مي­رسد با تفطن در آراي پيشينيان نيز بتوان شالوده­ي اين مسئله را پيگيري نمود. نوشتار حاضر با روش توصيفي- تحليلي، دلالت­هاي براهين اثبات خداوند در فلسفه ابن­سينا بر مسئله تشكيك خاصي وجود كه نوع غالب آن در تشكيك طولي وجود مطرح شده را مورد بررسي و ارزيابي قرار مي­دهد. مطابق نتايج اين جستار اگرچه مسئله اصالت وجود يا ماهيت در فلسفه ابن­سينا فاقد جايگاه مشخص است، اما براهين اثبات خداوند نزد وي با تفكري كاملاً وجودي ايراد شده است؛ چنان­كه سه ركن اصلي مسئله تشكيك در وجود يعني «وحدت در وجود»، «كثرت در وجود» و «عينيت وحدت و كثرت در وجود»- كه خود مستلزم وحدتي فراگير و كثرت شمول است-، از براهين اثبات خداوند نزد ابن­سينا و مباني هر يك از براهين، قابل استنباط مي­باشد.

no abstract