مقايسه اثربخشي آموزش‌هاي ذهن آگاهي و تنظيم هيجان به همراه رژيم غذايي بر انعطاف پذيري رواني و رفتار خود تنظيمي نوجوانان داراي اضافه وزن

Comparison of the effectiveness of mindfulness training and emotion regulation along with diet on psychological flexibility and self-regulatory behavior of overweight adolescents

مقدمه: به علت پيامدهاي متعدد پزشكي و رواني-اجتماعي اضافه وزن در نوجوانان، آموزش و پيشگيري از آنها اهميت فراواني دارد؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف مقايسه اثربخشي آموزش­هاي ذهن آگاهي و تنظيم هيجان به همراه رژيم غذايي بر انعطاف پذيري رواني و رفتارخودتنظيمي نوجوانان داراي اضافه وزن بود. روش كار: روش پژوهش نيمه تجربي با طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون چند گروهي بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه نوجوانان دختر داراي اضافه وزن مقطع متوسطه اول شهرستان تنكابن سال تحصيلي 98-99 بودند. روش نمونه­ گيري خوشه­ اي چندمرحله ­اي و با استفاده از شيوه تصادفي در سه گروه آموزش ذهن آگاهي (15=n)، آموزش تنظيم هيجان (15=n)، و گروه كنترل (15=n) قرار گرفتند. ابزارهاي تحقيق شامل پرسشنامه خودتنظيمي بر وان و همكاران (1991)، پرسشنامه پذيرش و عمل و همكاران (2011) بود. پروتكل آموزش ذهن آگاهي و آموزش تنظيم هيجان (8 جلسه، يكبار در هفته) به مدت 90 دقيقه انجام شد. از تحليل كوواريانس چند متغيري و آزمون تعقيبي توكي جهت تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد. نتايج: نتايج نشان داد كه آموزش­هاي ذهن آگاهي و تنظيم هيجان به همراه رژيم غذايي بر انعطاف پذيري رواني و رفتارخودتنظيمي نوجوانان داراي اضافه وزن موثر است (01/0>p). ميانگين انعطاف­پذيري، رفتارخودتنظيمي و كاهش وزن در گروه آموزش تنظيم هيجان در پايان پس­آزمون بالاتر از گروه آموزش ذهن آگاهي و گروه گواه بوده است (01/0>p). نتيجه گيري: به نظر ميرسد كه آموزش تنظيم هيجان تاثير بيشتري بر بهبود انعطاف­پذيري، رفتارخودتنظيمي و كاهش وزن در مقايسه با آموزش ذهن آگاهي نوجوانان داراي اضافه وزن داشت.

Introduction: Due to the various medical and psychosocial consequences of overweight in adolescents, education and prevention are very important; Therefore, the present study aimed to compare the effectiveness of mindfulness training and emotion regulation along with diet on psychological flexibility and self-regulatory behavior of overweight adolescents. Methods: The research method was quasi-experimental with multi-group pretest-posttest design. The statistical population of the study included all female overweight adolescents in the first high school of Tonekabon in the academic year of 1998-99. Multi-stage cluster sampling method using random method was divided into three groups of mindfulness training (n = 15), emotion regulation training (n = 15), and control group (n = 15). The research instruments included the self-regulatory questionnaire of Brown et al. (1991), the Acceptance and Action Questionnaire et al. (2011). Mindfulness training protocol) and emotion regulation training (8 sessions, once a week) were performed for 90 minutes. Multivariate analysis of covariance and Tukey post hoc test were used to analyze the data. Results: The results showed that mindfulness training and emotion regulation along with diet are effective on psychological flexibility and self-regulatory behavior of overweight adolescents (p <0.01). The mean of flexibility, self-regulatory behavior and weight loss in the emotion regulation training group at the end of the post-test was higher than the mindfulness training group and the control group (p <0.01). Conclusion: It seems that emotion regulation training had a greater effect on improving flexibility, self-regulatory behavior and weight loss compared to mindfulness training of overweight adolescents