تفسير عرفاني «كَمَالُ الْإِخْلَاصِ لَهُ نَفْيُ الصِّفَاتِ عَنْهُ» در خطبۀ اول نهج ‌البلاغه

فاقد عنوان لاتين

خطبۀ اول نهج ­البلاغه با تعابيري در شناخت خداوند و صفاتش آغاز مي­ گردد. در اين كلام علي كمال اخلاص را نفي صفات از خداوند مي ­داند، اين در حالي است كه در قرآن و احاديث نبوي و نهج ­البلاغه دربارۀ صفات خداوند مطالب فراواني آمده است، شارحان نهج ­البلاغه و تفسيرگران كلام علي به توضيح اين عبارت پرداخته و نظرات گوناگوني را ارائه داده ­اند، كه عبارتند از: اثبات ديدگاه معتزله در نداشتن صفت، نفي صفات زائد بر ذات (ديدگاه اشاعره) و اثبات عينيت ذات و صفات حق تعالي (ديدگاه شيعه)، نفي صفات مخلوقات از خداوند، نفي صفاتي همچون ظلم، عجز، و... ، ناتواني انسان‌ها در توصيف خداوند، هرچند در تفسير اين كلام تلاش شده است از منظر كلامي به آن نگاه شود، اما با تحليل كلام آن حضرت در اين خطبه و تفاسير گوناگون، به نظر مي‌رسد اگر از ديد عرفاني به آن نظر كنيم بهتر قابل حل و توضيح است. علي در اين كلام به مقام غيب الغيوب حق اشاره مي­ كند، كه هيچ نشاني از آن وجود ندارد. از اين­ رو آن حضرت از آن به عنوان كمال اخلاص و كمال توحيد و عالي­ ترين درجۀ يگانگي ياد مي­ كند، بنابراين عالي ترين درجۀ توحيد در اين كلام علي آمده است.

فاقد چكيده لاتين