واكاوي مفهوم عدالت در انديشه آخوند خراساني

فاقد عنوان لاتين

ملا محمدكاظم خراساني (1329 ـ 1255 ﻫ.ق) از مراجع بزرگ تقليد شيعه و از رهبران مشروطه ايران بود. عمل سياسي وي را بايد تابعي از نظام فكري او دانست. وي به‌خاطر داشتن اجتهاد قوي مي‌توانست مسائل مستحدثه و جديد اجتماعي را با احكام اسلامي تطبيق داده و حكم خود را در باب هر يك از ‌آن‌ها صادر كند. مسأله عدالت از اصلي‌ترين اين موارد به‌حساب مي‌آيد. اگرچه اين واژه و مفهوم داراي سابقه زياد در فقه و سياست اسلامي است اما مسائلي كه پيرامون آن وجود داشت، تعريفي نو از آن را ايجاب مي‌كرد. بسياري از فقهاي آن دوره، عدالت را به‌معناي مساوات و برابري بدون قيد و شرط افراد جامعه درنظرگرفته و آن را با اصول عقل و شرع مغاير مي‌ديدند. درحالي‌كه آخوند خراساني آن را عاملي براي رهايي از قيود استبداد مي‌ديد و معتقد بود مشروطه مي‌تواند عدالت حداكثري و نه كامل را در جامعه حاكم كند و به‌تبع آن نتايجي چون امنيت رعايا، امنيت مرزها، رهايي از رقبه استبداد و جلوگيري از تجاوز اجنبي را تحصيل كند. در جريان مشروطه وي بر آن بود كه منظور از عدالت تساوي مردم در «اجراي» عدالت است؛ نه در اصل عدالت.

فاقد چكيده لاتين