نگرشي به نظريه مسئوليت مدني ناشي از ايجاد خطر ورود آسيب

An approach to the theory of civil liability resulting from the risk of harm

هرگاه سخن از مسئوليت مدني به ميان مي‌آيد اين امر به ذهن متبادر مي‌گردد كه زياني به بار آمده و بايد جبران شود، با وجود اين، ازسوي حقوقدانان خارجي نظرياتي بيان شده كه براساس آن‌ها صرف ارتكاب تقصير ولو آنكه زياني از آن حاصل نشده باشد، تنها به اين خاطر كه باعث ايجاد خطر ورود آسيب مي‌شود موجب ايجاد مسئوليت مدني خواهد بود. يكي از اين نظريات در تلاش است اثبات نمايد كه ارتكاب رفتار توأم با تقصير نسبت به افراد، خود زياني است كه قابليت جبران خسارت دارد. نظريۀ ديگر با انتقاد از دخالت عنصر شانس در مسئوليت مدني مرسوم و ابتناي مسئوليت مدني بر اخلاق نتيجه‌گرا، صرف ارتكاب رفتار توأم با تقصير را شرط كافي و لازم براي ايجاد مسئوليت مي‌داند. چنانكه بيان خواهيم كرد هر دوي اين نظريات با ايراداتي همراه هستند كه پذيرش آن‌ها را نه تنها در حقوق خارجي بلكه درحقوق ايران نيز غيرممكن خواهد ساخت.

Whenever we talk about civil liability, it is thought that the damage has been caused and must be compensated. However, foreign jurists have expressed the opinion that when the tortious act is committed, even if loss is not achieved, it will result in civil liability because it poses a risk of injury. One of these theories seeks to prove that committing tortious act against individuals is itself a loss that can be compensated. Another theory by criticizing the interference of the element of chance in conventional civil liability and its reliance on consequentialist ethics, believes that merely committing tortious act is sufficient and necessary condition for liability. As we will see, both of these theories have their drawbacks, which will make it impossible to accept them not only in foreign law but also in Iranian law.