ارزيابي و مقايسه جاي پاي اكولوژيكي ساكنان محلات غيررسمي با مناطق رسمي و برنامه‏ ريزي‏ شده شهر اروميه

افزايش بي‏ رويه جمعيت شهرها و مهاجرت مداوم از روستاها سبب تشكيل نواحي فرودست مي ‏شود. اين نواحي بر محيط زيست و منابع ضروري زمين فشار فزاينده‏اي وارد كرده كه ممكن است خارج از توانايي‏ها و قابليت‏هاي طبيعي و اقتصادي منطقه باشد. يكي از روش‏هاي مؤثر براي ارزيابي اثرهاي زيست‏محيطي بهره‏مندي از مفهوم جاي پاي اكولوژيكي است. در اين پژوهش نگارندگان مي‏كوشند ميزان اثرهاي زيست‏محيطي محلات فرودست و محلات رسمي شهر اروميه را با استفاده از روش جاي پاي اكولوژيكي ارزيابي مقايسه كنند. براي پياده‏سازي روش جاي پاي اكولوژيكي، پرسش‏نامه‏اي طراحي شد كه ميزان مصرف و توليد پسماند ساكنان محلات انتخاب‏شده را در شش بُعد اصلي جاي ​پاي اكولوژيك ارزيابي مي‏كند. نتايج حاصله از محاسبه جاي پاي اكولوژيكي و شش بُعد آن در محلات نشان مي‏ دهد كه جاي ​پاي اكولوژيكي ساكنان محله غيررسمي كوي لاله تقريباً در همه ابعاد كمتر از محله ساحلي و محله​ صمدزاده شهر اروميه است؛ به‏ طوري‏كه جاي پاي اكولوژيكي ساكنان محله ساحلي حدوداً 1.505 برابر محله فرودست كوي لاله و 1.216 برابر محله فرودست صمدزاده است. اين بدان معناست كه ساكنان مناطق فرودست از نظر مفهوم جاي پاي اكولوژيكي پايدارتر و بهينه‏ تر عمل مي‏كنند؛ بنابراين، محلات رسمي شهر مي ‏توانند به ناپايداري محيط زيست منجر شوند. در نتيجه به الگويي سبز و بوم‏ مدار نياز است تا، ضمن اصلاح الگوي مصرف و كاهش جاي پاي اكولوژيكي ساكنان، ارتقاي كيفيت زندگي به ‏خصوص براي ساكنان مناطق فرودست را به همراه داشته باشد.