اثر تنش خشكي و شوري در برآورد عملكرد ذرت علوفه‌اي از طريق تبخير-تعرق دوره‌اي، با استفاده از مدل‌هاي مختلف

تعيين حساسيت درون فصلي تبخيرتعرق ذرت نسبت به تنش‌هاي محيطي، اثر مهمي بر مدل‌سازي دقيق‌تر عملكرد محصول مي‌گذارد. در اين پژوهش، اثر تنش‌هاي خشكي و شوري بر تبخيرتعرق نسبي (در مراحل اوليه، توسعه، مياني و پاياني رشد) و عملكرد نسبي ذرت در مزرعه اي با خاك لومي شني بررسي شد. تيمارهاي شوري از طريق آب داراي هدايت ‌الكتريكي 0/5، 2/1، 3/5 و 5/7 دسي زيمنس بر متر اِعمال شد. تيمارهاي خشكي نيز شامل چهار سطح آبياري بر اساس (I0) 100%، (I1) 80%، (I2) 60% و (I3) 40% نياز آبي گياه ذرت در نظر گرفته شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل، در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي و با سه تكرار انجام شد. مقدار تبخيرتعرق نسبي ذرت در مراحل اوليه، توسعه، مياني و پاياني رشد به ترتيب بين 100-63/5%، 100-62/6%، 100-55/2% و 100-66/4% برآورد شد. مقدار عملكرد نسبي ذرت نيز در تيمارهاي I0S0 تا I3S3  بين 100-42/6% محاسبه شد. نتايج نشان داد تنش‌هاي شوري و خشكي باعث كاهش تبخيرتعرق و عملكرد ذرت شد و همچنين در مراحل حساس رشد، تبخيرتعرق با شيب بيشتري كاهش يافت. اعمال تنش‌هاي مذكور در مراحل حساس رشد باعث اختلال در گل‌دهي و ميوه دهي ذرت شد. در اين پژوهش با استفاده از مدل‌هاي جمع‌پذير بلنك، استوارت، سينگ و مدل‌هاي ضرب‌پذير جنسن، رائو و مينهاس، عملكرد نسبي ذرت مدل‌سازي شد. نتايج نشان داد، مدل‌ استوارت با ضرايب حساسيت (در چهار مرحله رشد) برابر با 0/227، 0/416، 0/604، 0/14 و مدل جنسن با ضرايب حساسيت 0/301، 0/41، 0/608، 0/147 به‌عنوان مدل‌هاي بهينه انتخاب شدند. اما مدل‌هاي رائو، بلنك، سينگ و مينهاس در اولويت‌هاي بعدي قرار گرفتند. بنابراين در شرايط تنش‌هاي شوري و خشكي، عملكرد نسبي ذرت بر اساس مقدار تبخيرتعرق آن در مراحل رشد مدلسازي شد.