مقاله علمي – پژوهشي: تاثير عصاره تخمدان ماهي صبيتي (Sparidentex hasta) حاوي پروستاگلاندين (PGF2α) بر نوسانات هورمون تستوسترون، شاخص GSI و تحرك اسپرم در جنس نر

فرومون‌ها، سيگنال‌هاي مولكولي هورموني يا مشتقات آنها هستند كه در محيط بيرون از بدن بر گونه‌هاي يكسان اثر مي‌گذارند. اثر عصاره تخمدان ماهي صبيتي به عنوان ماده حاوي فرومون (PGF2 alpha;) بر القاء فروموني و روند رسيدگي نهايي جنسي و تغييرات شاخص‌هاي اسپرمي جنس نر اين ماهي بررسي و در تيمارهاي مختلف مقايسه شده است. ماهيان نر با ميانگين وزني 45 ±200 گرم در حوضچه‌هاي فايبرگلاس 300 ليتري رهاسازي شدند و پس از آداپته شدن ماهيان با محيط (به مدت 48 ساعت)، آزمايش‌ها در 5 گروه تجربي (يك گروه تحت كنترل، يك گروه شاهد پروستا گلاندين و 3 گروه تيمار) كه هر گروه شامل 9 عدد ماهي نر بالغ بود، انجام شد. غلظت‌هاي مختلف از عصاره تخمدان در سه تيمار 5، 10 و 15 ميلي‌‌گرم بر ليتر به صورت حمام به آب اضافه شد. پس از 24 ساعت ماهيان بيهوش شدند و بيومتري ماهيان با اندازه‌گيري طول و وزن انجام شد. پس از انجام خونگيري، گناد ماهيان توزين شد. نتايج حاكي از القاء فروموني عصاره‌هاي تخمداني و تاثير مثبت آنها در افزايش نرخ شاخص‌هاي اسپرمي بود. شاخص گنادوسوماتيك و همچنين سطح هورمون تستوسترون در تيمار 10 و 15 ميلي‌‌گرم بر ليتر و همچنين تيمار پروستاگلاندين (PGF2 alpha;) نسبت به شاهد افزايش معني‌‌دار داشت (0.001 p). تراكم اسپرم و اسپرماتوكريت در تيمار 15 ميلي‌‌گرم بر ليتر (T3) كاهش معني‌‌داري نسبت به شاهد داشتند، ولي شاخص‌هاي سرعت تحرك اسپرم و درصد تحرك اسپرم نسبت به شاهد اختلاف معني‌‌داري از خود نشان ندادند. حجم نسبي اسپرم دهي در كليه تيمارها تحت تاثير عصاره فروموني قرار گرفت و افزايش معني‌‌داري نسبت به شاهد در تيمار T3 مشاهده شد (0.001 p). تجويز عصاره فروموني منجر به كنترل توليد مثلي ماهي صبيتي نر در تمامي گروه‌‌هاي تجربي گرديد.