اثربخشي آموزش برنامه تقويت خانواده بر سلامت روان و كيفيت زندگي در مدرسه نوجوانان ۱۴-۱۰ سال

هدف از پژوهش حاضر سنجش اثربخشي نسخه فارسي برنامه تقويت خانواده بر سلامت روان و كيفيت زندگي در مدرسه و انطباق اين برنامه با فرهنگ ايراني براي استفاده در گروه نوجوانان ۱۴۱۰ سال بود. اين پژوهش از نظر هدف كاربردي و از نظر شيوه گردآوري داده ‌ها از نوع آزمايشي با طرح پيش‌آزمون پس‌آزمون با گروههاي آزمايش و گروه كنترل است. جامعه پژوهش، همۀ دانش ‌آموزان پايه‌ هاي چهارم، پنجم و ششم كشور بودند كه در سال تحصيلي ۹۸ - ۱۳۹۷ مشغول به تحصيل بودند. نمونۀ پژوهش به روش تصادفي ساده و خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شد كه شامل ۶۹۱ دانش‌آموز (۳۳۱ پسر و۳۶۰ دختر) و ۶۹۱ والد (۳۳۴ پدر و۳۵۷ مادر) بود. گروههاي نمونه ۳۸۷ دانش‌آموز و ۷۷۴ واالدين گروه آزمايش و ۳۰۴ دانش‌ آموز و ۶۰۸ والدين گروه كنترل بودند كه از هفت استان (اصفهان، فارس، خراسان رضوي، لرستان، شهرستانهاي تهران، سيستان و بلوچستان و تهران) انتخاب شدند. والدين و نوجوانان به‌طور همزمان تحت آموزش يازده جلسه اي (هفت جلسه اصلي و چهار جلسه تقويتي) برنامه تقويت خانواده براي والدين و نوجوانان قرار گرفتند. براي اندازه‌گيري متغيرهاي پژوهش در پيش و پس‌آزمون، از پرسشنامه‌هاي ارزيابي برنامه تقويت خانواده براي نوجوانان (مولگارد و اسپوت، ۲۰۰۱)، مشكلات و تواناييها (گودمن، ملتزر و بيلي، ۲۰۰۳) و كيفيت زندگي در مدرسه (اندرسون و بورك،۲۰۰۰) استفاده شد. يافته‌هاي حاصل از تحليل كوواريانس چندمتغيره بيانگر اين بودند كه آموزش گروهي برنامه تقويت خانواده بر بهبود تواناييها و مشكلات نوجوانان، مشكلات بروني ‌سازي و دروني ‌سازي، كيفيت زندگي مدرسه‌اي و همچنين كاركردهاي مطلوب خانوادگي نوجوانان اثربخش است. لذا مي ‌توان بسته آموزش برنامه تقويت خانواده را به عنوان برنامه‌ اي براي بهبود وضعيت سلامت روان شناختي، اجتماعي و خانوادگي نوجوانان استفاده كرد.