نقش قارچ مايكوريزا (Rhizophagus intaradices) و هيدروژل بر كارآيي مصرف آب و عملكرد خيار در شرايط كشت بدون خاك

كشت‌هاي گلخانه‌اي با توجه به توليد محصول بالا و درآمد اقتصادي مناسب، از اهميت زيادي برخوردارند. از اين‌رو يافتن روش‌هايي كه سبب افزايش عملكرد و كارآيي مصرف آب در شرايط گلخانه شود ضروري است. تلقيح قارچ مايكوريزا و استفاده از هيدروژل مي‌تواند به‌عنوان راهكاري در اين زمينه مطرح شود. بدين منظور آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار در گلخانه دانشگاه پيام نور مركز زاهدان در سال 97-1396 اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل حجم آب آبياري در سه سطح كم، متوسط و نرمال به‌ترتيب شامل 540، 790 و 1040 ليتر آب در متر مربع در طول دوره رشد به‌عنوان فاكتور اول، سطوح قارچ مايكوريزا در دو سطح بدون تلقيح و تلقيح به‌عنوان فاكتور دوم، و كاربرد هيدروژل در دو سطح بدون كاربرد و كاربرد به‌عنوان فاكتور سوم در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه در شرايط آبياري نرمال و كاربرد توأم قارچ و هيدروژل بيش‌ترين مقادير صفات ارتفاع بوته، تعداد ميوه در بوته، عملكرد نهايي ميوه، وزن خشك اندام هوايي و ريشه، محتوي نسبي آب برگ و كارآيي مصرف آب حاصل شد. براي صفات فوق تفاوت آماري معني‌داري بين اين تيمار با تيمار آبياري نرمال و تلقيح قارچ و بدون استفاده از هيدروژل مشاهده نشد. در شرايط آبياري متوسط بيش‌ترين مقادير صفات مذكور از تيمار كاربرد توام قارچ و هيدروژل به‌دست آمد به‌طوري كه حتي عملكردهاي به‌دست آمده در اين تيمار از نظر آماري با تيمار آبياري نرمال اما بدون استفاده از قارچ و هيدروژل اختلاف معني‌دار نداشت. در شرايط آبياري كم نيز بيش‌ترين مقادير صفات مورد بررسي از تيمار كاربرد توأم قارچ و هيدروژل و تيمار كاربرد هيدروژل و بدون استفاده از قارچ حاصل شد. همچنين كم‌ترين مقادير صفات مورد بررسي از آبياري كم و تيمار بدون استفاده از قارچ و هيدروژل به‌دست آمد و از نظر آماري بين تيمار مذكور با تيمار تلقيح قارچ و بدون كاربرد هيدروژل تفاوتي وجود نداشت كه نشان‌دهنده عدم تأثيرگذاري قارچ در تيمار آبياري كم است.