تحليل عوامل مؤثر بر بروز تخلفات ساختماني با تأكيد بر جايگاه كميسيون مادۀ صد (مورد شناسي: مناطق 22گانۀ كلان‌شهر تهران)

شهر تهران طي ساليان گذشته به‌دلايل متعددي همواره شاهد بروز و رشد تخلفات ساختماني گسترده‌اي بوده‌است. با توجه به حجم زياد تخلفات ساختماني در اين شهر و تأثير اين‌گونه تخلفات بر كالبد شهر، ضرورت و اهميت پرداختن به اين مسئله امري بديهي بود؛ اين تحقيق با رويكرد منطقي تركيبي (قياسي-استقرايي) و مطالعات اسنادي، از نرم‌‌افزارهاي spss و Excel و smart_pls و GIS استفاده كرد. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد كه بيشترين نوع تخلف مربوط به تخلف تراكم ساختماني با 22 درصد بود. در بخش مدل ويكور نيز براي رتبه‌بندي، مناطق 2، 3، 6 و 12 كه عمدتاً در شمال و شمال‌شرقي شهر تهران هستند، داراي بيشترين و مناطق جنوبي شهر نظير مناطق 16، 17 و 19 داراي كمترين ميزان تخلف ساختماني بودند. همچنين نتايج حاصل از ضريب همبستگي پيرسون وجود رابطۀ مثبت و معنادار ميان متغيرهاي مستقل و وابسته را تأييد كرد و مدل برازش رگرسيون خطي نشان داد كه هرچه تعداد پروانه‌هاي صادرشده افزايش يابد، به همان اندازه، ميزان تخلفات نيز افزايش‌ و هرچه دستور به تعطيلي ساخت بنا و اعادۀ ملك بيشتر باشد، از ميزان تخلفات كاسته مي‌شود. مدل‌‌يابي معادلات ساختاري نيز نشان داد كه همبستگي متغيرها براي ايجاد يك تحليل عاملي مناسب است. تحليل عاملي تأييدي در اين پژوهش ارتباط معنادار بين متغيرهاي آشكار و پنهان را قابل‌قبول بيان كرد. در ادامه براي برازش مدل نظري تحقيق از سه سطح برازش استفاده‌ شد و در هركدام برازش قابل‌قبول و مدل تحقيق نيز از برازش مناسبي (قوي) برخوردار بود. ميزان R2 متغير پنهان بيروني شاخص تخلفات ساختماني برابر با 94/. به دست آمد كه از تلفيق چند شاخص مربوط به تخلفات ساختماني شكل‌گرفته است. اين مقدار نشان مي‌دهد كه شاخص‌هاي تحقيق ميزان 94 درصد از عوامل مؤثر در تخلفات ساختماني را تبيين مي‌كنند.