تحليل مؤلفه هاي تأثيرگذار بر كيفيت زندگي و رفاه در مادرشهرهاي ايران

رشد و توسعه شتابان و بي رويه شهرنشيني مسائل و معضلات متعددي از جمله بحران كيفيت زندگي و رفاه را فراروي كشورهاي مختلف به ويژه كشورهاي در حال توسعه و ايران قرار داده است. پرداختن به رفاه در راستاي بسط عدالت اجتماعي از اهداف عمده دولت ها و از مسائل محوري برنامه هاي اقتصادي اجتماعي محسوب مي شود. پژوهش حاضر با استفاده از شاخص آمارتيا سن و با هدف تحليل عوامل هزينه اي مؤثر بر كيفيت زندگي و رفاه در مادرشهرهاي ايران انجام شده است و ماهيت كمي داشته است. جامعه آماري پژوهش را پنج شهر بزرگ كشور به ترتيب جمعيت آنها يعني تهران، مشهد، اصفهان، كرج و شيراز تشكيل مي‌دهند. داده هاي مورد مطالعه را هزينه هاي مواد خوراكي و دخاني؛ هزينه‌هاي پوشاك و كفش؛ هزينه هاي مسكن؛ هزينه‌هاي لوازم و اثاث و خدمات مورد استفاده خانوار؛ هزينه هاي بهداشت و درمان؛ هزينه‌هاي حمل و نقل؛ هزينه هاي تفريحات و خدمات فرهنگي خانوارها و هزينه‌هاي كالاها و خدمات متفرقه تشكيل مي دهند. نتايج مطالعه در كلان شهر تهران نشان مي دهد كه گروه مسكن، آب، سوخت و روشنايي منزل مسكوني بيش از ساير گروه ها رفاه خانوار را تحت تأثير قرار داده است. هزينه‌هاي مواد خوراكي و دخاني پس از گروه مسكن بيشترين تأثير را بر رفاه گذاشته است. از اين حيث هزينه‌هاي لوازم و اثاث و خدمات مورد استفاده خانوار در رتبه‌ آخر قرار گرفته است. نتايج به كارگيري شاخص سن در مادرشهرهاي ايران نشان مي‌دهد كه در تهران، مشهد، اصفهان، كرج و شيراز هزينه هاي مسكن بيش از ساير بخش‌ها رفاه را تحت تأثير قرار داده است.