تحليل گفتمان انتقادي سخنراني‌هاي رؤساي جمهور پيشين جمهوري اسلامي ايران در مجمع عمومي سازمان ملل متحد

سخنراني رؤساي جمهور كشورها در مجمع عمومي سازمان ملل متحد به‌لحاظ ايدئولوژي اهميت بسياري دارد. هدف مقالۀ حاضر، مقايسۀ ايدئولوژي موجود در سخنراني‌هاي محمد خاتمي، محمود احمدي‌نژاد و حسن روحاني در مجمع عمومي سازمان ملل متحد است. اين تحقيق توصيفي بوده و داده‌هاي آن از متن سخنراني رؤساي جمهور نامبرده در سال‌هاي 1380، 1384، 1386، 1392 و 1397 گردآوري شده است. سپس داده‌ها در چارچوب رويكرد تحليل گفتمان انتقادي فركلاف كه شامل سه مرحلۀ توصيف، تفسير و تبيين است، بررسي شده‌اند. در مرحلۀ اول، راهبردهاي زباني مورد استفاده در سخنراني‌ها نشان داده شده‌اند. در مرحلۀ تفسير، بافت موقعيتي، بينامتنيتي و كاربردشناختي بررسي شده‌اند. در مرحلۀ تبيين، دو سطح قبل در سطح جامعه گسترش يافته است و بررسي مي‌شود. نتايج تحليل و مقايسۀ داده‌ها حاكي از آنند كه سخنراني‌ها داراي شباهت‌ها و تفاوت‌هايي هستند. شباهت آن‌ها در ايدئولوژي دفاع از حقوق مردم ايران و كشورهاي ستم‌ديده است، اما در اين ميان، محمد خاتمي در سخنراني خود سعي در يكپارچه‌سازي جهان و قرار دادن همۀ كشورها در يك سمت و سو دارد، اما محمود احمدي‌نژاد و حسن روحاني به‌دليل بافت موقعيتي و شرايط سياسي، اقتصادي و منطقه‌اي زمان رياست جمهوري آن‌ها سعي در دعوت كشورها به مقابله با كشورهاي زورگو دارند.