تأثير دبي و رطوبت اوليه بر ضريب زبري مانينگ در فازهاي پيشروي و ذخيره در آبياري جويچه‌اي

ضريب زبري مانينگ پارامتري پيچيده و اثرگذار در آبياري جويچه‌اي است و تعيين دقيق آن به‌دليل تغييرات مكاني و زماني ويژگي‌هاي خاك و پارامترهاي هيدروليكي جريان، پيچيده است. بنابراين اين تحقيق با هدف تعيين ضريب زبري مانينگ در فازهاي پيشروي و ذخيره و در رخدادهاي اول تا سوم آبياري انجام شد. در اين پژوهش، زبري مانينگ در آبياري جويچه‌اي در فازهاي پيشروي و ذخيره به ترتيب با استفاده از مدل SIPAR_ID و معادله مانينگ تعيين شد. بدين منظور، مقادير ضريب زبري در دو تيمار دبي ورودي (به طور متوسط 0.27 و 0.53 ليتر بر ثانيه)، دو تيمار دور آبياري (5 و 10 روز)، دو مزرعه با بافت خاك متفاوت (E و F) و در سه آبياري اول تا سوم و در سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه ضريب زبري مانينگ در فازهاي پيشروي و ذخيره به ترتيب بين 0.017 تا 0.636 و 0.015 تا 0.317 متغير بود و مقدار ميانگين ضريب زبري در فاز پيشروي بيش‌تر از فاز ذخيره برآورد شد (به ترتيب 0.083 و 0.054). همچنين ضريب زبري مانينگ با افزايش شماره رخداد آبياري در هر دو فاز، كاهش يافت. در مزرعه F با توجه به بافت خاك سنگين‌تر، اختلاف ضريب زبري مانينگ در هر دو فاز در آبياري اول و دوم نسبت به زمين E كمتر بود. نتايج همچنين نشان داد كه ضريب زبري با دبي و رطوبت اوليه خاك رابطه‌اي معكوس و ضعيف داشت اما دبي نسبت به رطوبت اوليه تأثيرگذارتر بود.