ارزيابي ظرفيت سازگاري كشاورزان در برابر افت كمي و كيفي آب زيرزميني (مطالعه موردي: دهستان قنوات)

موضوع برداشت بي‌رويه از منابع آب زيرزميني به عنوان يك مسئله مشترك در مناطق خشك و نيمه‌خشك در دنيا است. اين مسئله در بسياري از دشت‌هاي ايران مانند دهستان قنوات قم، سبب افت كمي وكيفي آب زيرزميني شده‌است و ذي‌نفعان اين منابع، با چالش‌هاي جدي مواجه شده‌اند. هدف از تحقيق حاضر، ارزيابي ظرفيت سازگاري كشاورزان در برابر افت كمي و كيفي آب زيرزميني مي‌باشد. در همين راستا ابتدا محتوا و ساختار ابعاد ظرفيت سازگاري، با استفاده از مطالعات پيشين شناسايي شده و سپس براساس خروجي تحليل پاسخ‌هاي پرسشنامه طراحي شده با استفاده از سنجش پايايي و در نهايت روش معادلات ساختاري، ابعاد مهم و تاثيرگذار در محدوده مطالعاتي بدست آمده است. سپس به منظور بررسي و مقايسه سازگاري روستاهاي مختلف، با سنجش ارتباط ابعاد ظرفيت سازگاري و خصوصيات فردي و فني كشاورزان، شاخص ظرفيت سازگاري ارائه و محاسبه شده‌است. يافته‌هاي اين تحقيق نشان مي‌دهد كه مهم‌ترين ابعاد تاثيرگذار بر ظرفيت سازگاري، نوآوري و ريسك‌پذيري است، درحالي‌كه ابعاد حكمراني و اعتماد به دولت، تاثير قابل توجهي بر ظرفيت سازگاري منطقه مطالعاتي نداشتند. اين خروجي، نشان از اعتماد پايين كشاورزان اين منطقه به سياست‌هاي اجرايي دولت در خصوص امور كشاورزي و مديريت منابع آب زيرزميني دارد. با محاسبه شاخص ظرفيت سازگاري براي روستاهاي مختلف مشخص شد كه سه روستاي دولت ‌آباد، مومن آباد و عبدالله آباد، بيشترين سازگاري را در اين منطقه دارند. در سمت مقابل به سبب تعدد خرده‌مالكان و عدم تمايل به كاشت محصولات جديد، روستاهاي واليجرد و مراد آباد داراي كم‌ترين ظرفيت سازگاري هستند.