ژئوشيمي و منشأ كانسار آهن منگنزدار شمس آباد، استان مركزي

كانسار آهن منگنزدار شمس آباد در 36 كيلومتري جنوب شرقي شهرستان اراك، در زون سنندج – سيرجان قرار دارد. به منظور تعيين منشأ و فرآيندهاي تشكيل كانسار، علاوه بر مطالعات پتروگرافي و كاني شناسي، مطالعات ژئوشيميايي عناصر كمياب (به روش LA-ICP-MS) بر روي نمونه هاي كانسنگ انجام شد. ماده معدني به شكل عدسي و به صورت استراتاباند در سنگ آهك هاي ستبر لايه تا توده اي اوربيتولين دار به سن كرتاسه زيرين رخ داده است. كاني هاي اصلي كانسنگ شامل هماتيت، ليمونيت، گوتيت و پيرولوسيت است. كاني هماتيت نسبت به ديگر كاني ها فزوني دارد. بافت گل كلمي و لاميناسيون دركانسنگ شواهدي بر منشأ آتشفشاني – رسوبي كانسار و رسوب گذاري در يك محيط دريايي است. حضور كاني تودوروكيت به صورت اوليه نشانه اي بر وجود كانه زايي متأثر از سيال گرمابي مي باشد. بالا بودن نسبت هاي Mn/Fe، Si/Al و روند غني شدگي As، Ba، Cu، Pb و Zn و تهي شدگي Co وNi مشابه با كانسارهاي گرمابي مي باشد. الگوي به هنجار شدۀ عناصر نادر خاكي كانسار شمس آباد و پايين بودن مقادير ميانگين ΣREE (40/31 ppm) منشأ گرمابي را حمايت مي كند. آنومالي منفي Ce و آنومالي مثبت Eu نشان مي دهد كه سيالات گرمابي دما پايين نقش مهمي در كاني سازي داشته اند. نسبت هاي Co/Ni، Co/Zn، La/Ce، LaN/NdN، DyN/YbN، Y/Ho و نمودارهاي تفكيك كنندۀ حاصل از غلظت عناصر اصلي و كمياب، در محدوده كانسارهاي گرمابي قرار دارند.در اين تحقيق، پيشنهاد مي شود كه كانسار شمس آباد از سيالات گرمابي – زيردريايي ته نشست شده است.