روايي برهان قيام صدوري ادراكات بر اتحاد عاقل به معقول در ديدگاه حكيم سبزواري

The Possibility of Argument for Issueing Existence of Perception on Hakim Sabzewari’s Viewpoint of United Between Intelligenceand Intelligible

نظريه‌پردازي در مباحث معرفت‌شناختي و كاوش درباره ادراكات نفس انساني، در حكمت الهي سهم عمده‌اي را به خود اختصاص داده است. اوج نظريه‌پردازي در حكمت متعاليه در اين راستا، به اثبات برهاني آموزه اتحاد عاقل به معقول منتهي گشته است. مضاف بر تبيين جداگانه اين آموزه، در آينه اقامه براهين آن هم مي‌توان منظور قايلان را مشاهده كرد. حكيم سبزواري با آگاهي ژرف از مبادي هستي‌شناختي و مباني نفس‌شناختي و ساير عناصر دخيل در تثبيت اين آموزه، به اقامه براهين فشرده و متعدد پرداخته است. يكي از اين براهين از طريق خلاقيت نفس نسبت به ادراكات و قيام صدوري آنها به نفس است. وي با فربه ديدن عناصر تثبيت‌گر مطلوب در آثار صدرالمتالهين، كافي ديده برهان را به اختصار ارايه كند و شرح مختصري راجع به آن با جملات فشرده‌تر بيان كند. اين ايجاز عامل مهم انحراف برخي در فهم مقصود و گام نهادن به ميدان معارضه گشته است. بيان برهان و عناصر آن، و بيان گزاره‌هايي كه در نقش پشتوانه مستقيم آن است، روايي و استواري اين برهان را آشكار ساخته و تعرض را به مصدر آن احاله مي‌كند، نيز شبهه ابطال آموزه اتحاد عاقل به معقول را از طريق عدم وجود دليل بر آن مي‌زدايد.

There has been a big room for theorizing about epistemological issues and studies on human perceptions in divine wisdom. The milestone of this theorizing is the doctrine of unity of intellect and intellectual. Beside to respected arguments, one could see the intention of holders of this doctrine. Hakim E Sabzewari, with all awareness about the epistemological and psychological grounds of it, had tried to advanced a few short arguments for it; one of which is based on self-production of perceptions. For he thought Mulla Sadra put a lot of unnecessary details into the arguments; thus he eliminates what is neglectable. This briefness leads many to deny them. Therefore, restating the details, which are the source that support the argument, proves the validity and authenticity of the argument, and shed a light of the mistakes of deniers.