تصويرگونگي آوايي بررسي رابطۀ ميان آوا و معنا

نگرۀ سوسور دربارۀ رابطۀ قراردادي (يا به تعابير ديگر، وضعي، اعتباري، يا دل‏بخواه) ميان واژه‏ها و مدلول‏‏هاي‏شان بر جريان غالب زبان‏شناسي نوين سايه افكنده و چون قاعده‏اي بنيادين در زبان‏شناسي نمايانده شده است. اما مطالعات پرشماري از اواخر دهۀ دوم سدۀ بيستم تا به امروز اين نگرۀ سوسوري را با استناد مثال‏هاي نقض گوناگوني از زبان‏هاي مختلف جهان به پرسش گرفته و رابطۀ ميان آوا و معنا را در اين مثال‏ها نه پيوندي دل‏بخواه يا مبتني بر قرارداد محض، بلكه رابطه‏اي «تصويرگونه» برشمرده است. نوشتار حاضر، پس از مرور مطالعات عمده‏اي كه در اين زمينه صورت گرفته‏اند، رأي سوسور را دربارۀ رابطۀ قراردادي ميان واژه‏ها و مدلول‏هاي‏شان به معيار نقد مي‏سنجد و، در پايان، به چشم‏انداز تازه‏اي كه ممكن است از رهگذر نقد ديدگاه سوسور و به واسطۀ مفهوم «تصوير‏گونگي آوايي» به سوي واج‏شناسي شناختي گشوده شود اشارۀ گذرايي مي‏كند.