كاركرد استدلال قضايي در دادرسي اداري

Function of Judicial Reasoning in Administrative Procedure

استدلال قضايي فرايندي است كه در آن دادرسان به‌هنگام رسيدگي به پرونده‌ها در دادگاه با استفاده از داده‌ها و اطلاعات (آنچه مي‌دانند و معلوم است)، به آنچه نمي‌دانند و مجهول است مي‌رسند. عبور درست از اين فرايند توسط قاضي موجب اتقان آراي صادره از يك سو و پذيرش و اجراي بهتر آرا از سوي ديگر مي‌شود. مقالة پيش رو در پي بررسي و تحليل اين پرسش است كه آيا استدلال در دادرسي اداري، با توجه به ويژگي‌هاي آن، از استدلال‌هاي قضايي در امور مدني و كيفري متمايز است؟ نتايج اين تحقيق كه به روش توصيفي ـ تحليلي انجام گرفته است، نشان مي‌دهد كه اگرچه استدلال اداري همان اجزاي استدلال در ديگر دادرسي‌ها يعني تبيين مسئله، كشف واقعه، كشف قاعدۀ حقوقي، تحليل و استنتاج را دارد، متفاوت بودن دعواي اداري از حيث طرفين، هدف، موضوع و مانند آن، موجب تفاوت نسبي آن با ساير حوزه‌هاي استدلال قضايي شده است و اين تفاوت مستلزم اين است كه دادرس متخصص در امور اداري، اجراي فرايند اين استدلال را در رسيدگي به دعاوي اداري بر عهده گيرد.

Judicial reasoning is a process in which magistrates reach what they do not know using data and information (what they know and clear) when dealing with cases in court. Correct passing through this process by the judge results in the acceptance of the judgments on the one hand and the acceptance and enforcement of the judgments on the other. The following article seeks to analyse whether the reasoning in administrative procedure, in view of their features, are distinct from those of criminal and civil matters. The results of this descriptive-analytic study show that although administrative reasoning has the same components of reasoning in other proceedings as: problem explanation, fact discovery, legal rule discovery, analysis, and inference, the differences in administrative litigation in terms of parties, purpose, subject matter and the like have led to its relative difference with other areas of judicial reasoning. This distinction requires that a specialist judge in administrative affairs should carry out the process of reasoning in administrative litigation.