كودك موضوع بهداشت و سلامت در ايران: تحليلي تاريخي از دوران قاجار

زمينه و هدف: برخورداري از بهداشت و سلامت يكي از حقوق ذاتي كودكان در هر جامعه­ اي است كه جنبه­ هاي مختلفي از زندگي آن ها را دربر مي­ گيرد. توجه هر جامعه­ اي نسبت به بهداشت و سلامت كودكان متفاوت است كه در طول زمان و در درون جريان­ هاي اجتماعي و فرهنگي بروز كرده است. هدف پژوهش حاضر مطالعه­ ي چگونگي تبديل كودك به موضوع بهداشت و سلامت در تاريخ ايران است. مواد و روش‌ها: اين پژوهش در فضاي علم جامعه ­شناسي با روش تاريخي و با رويكرد توصيفي- تحليلي انجام شده است. يافته‌ها: وقوع قحطي و اپيدمي­هايي چون وبا، طاعون، سياه ­سرفه و... در تاريخ ايران بخصوص در اوايل دوران قاجار منجر به مرگ گسترده­ي كودكان ايران و استيصال عمومي از كاهش جمعيت كودكان شد؛ يكي از نتايج چنين تحولاتي اثبات ناكارآمدي راهكارهاي طب سنتي و روش­ هاي دعانويسي و خرافي در ميان مردم ايران بود كه به طور همزمان گرايش به كاربرد روش­ هاي طب نوين را گسترش داد. در آن زمان تجربه عمومي از كارآمدي طب نوين همگام با تشويق روشنفكران، تحصيلكردگان و علما براي كاربرد روش ­هاي طب نوين در جهت بهبود وضعيت سلامت عمومي و حفظ حيات كودكان منجر به «توجه بيشتر جامعه­ ي ايران به طب نوين» و «تمركز طب ­نوين بر سلامت و بهداشت كودكان» گرديد. ملاحظات اخلاقي: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعايت اصالت منابع و اطلاعات، صداقت و امانت­داري رعايت شده است. نتيجه‌گيري: با ظهور ساختارها و نهادهاي نوين پيرامون بهداشت و سلامت كودكان، به­طور كلي فضاي زندگي كودكان دگرگون شده، امر بهداشت و سلامت بر اين قشر سايه افكند و به­ صورت برابر نهاد اهميت كودكان به­ عنوان موضوعي براي بهداشت و سلامت روز به­ روز بيشتر شده و قطعيت يافت.

No English Abstract