بررسي باروري پسامرگ در حقوق تطبيقي

زمينه و هدف: باروري پسامرگ به روشي از باروري مصنوعي گفته مي ­شود كه با استفاده از گامت فرد متوفي صورت گيرد. اين نوع باروري مباحث و چالش ­هاي اخلاقي و حقوقي بسياري را برانگيخته است. كشورهاي مختلف دنيا رويكردهاي قانوني متفاوتي نسبت به اين نوع باروري، شرايط دستيابي و آثار آن دارند. اين پژوهش سعي دارد با استفاده از مطالعه تطبيقي حقوق كشورهاي دنيا، رويكرد­هاي مختلف قانوني به اين پديده را معرفي كرده و راه­كارهاي گوناگون موجود و نقاط ضعف و قوت هريك را تبيين نمايد. مواد و روش‌ها: اين پژوهش با استفاده از روش توصيفي – تحليلي به مطالعه تطبيقي حقوق كشورهاي خارجي و شناخت تكنيك­ ها و راه­كار­هاي حقوقي گوناگون درخصوص باروري پسامرگ، شرايط دستيابي و آثار آن مي­ پردازد. به اين منظور، مطالعه حقوق كشورهاي ايران، فرانسه، يونان و انگليس مورد تاكيد قرار مي­ گيرد. يافته‌ها: در ايران، با توجه به نقص قانوني موجود و اختلاف­ نظر عميق فقها و مراجع تقليد، رويه­ هاي گوناگوني در مراكز درماني پديد آمده و موجب طرح پرونده­ هاي قضايي متعددي در اين خصوص در دادگاه­ ها شده­ است. هريك از اين كشورها رويكرد متفاوتي به باروري پسامرگ دارد و به ترتيب داراي وضعيت ابهام قانوني، ممنوعيت كامل، تجويز محدود و تجويز گسترده و آزادانه اين نوع باروري مي باشند. ملاحظات اخلاقي: در تمامي مراحل نگارش اين پژوهش، اصول اخلاقي پژوهش به ويژه رعايت اصالت متن، صداقت، رازداري و امانت­داري رعايت شده است. نتيجه‌گيري: از نظر نگارنده، دلايل اخلاقي و حقوقي مخالفان باروري پسامرگ به ويژه حق كودك بر برخورداري از پدر و مادر نظريه ممنوعيت اين نوع باروري را تقويت مي­ نمايد. همچنين تجويز باروري پسامرگ در مدت عده وفات كه از سوي برخي فقها مورد تاييد قرار گرفته است، به دليل دشواري و حساسيت تصميم­ گيري و انجام باروري در دوره سوگ و مدت كوتاهي پس از فوت همسر قابل انتقاد است. در هر حال، تجويز اين عمل توسط قانون­گذار ايران نيازمند ابداع، شفافيت و صراحت قانوني درخصوص شرايط دسترسي و آثار آن در زمينه نسب و ارث كودك متولد مي­ باشد.

No English Abstract