سير تحول پژوهش‌هاي مرتبط با سير الملوك در ايران

اين مقاله به بررسي سير تحول پژوهش‌ها دربارۀ سير الملوك از آغاز تا پايان سال 1398ش و آسيب‌شناسي آن‌ها پرداخته و به‌دنبال پاسخ به اين پرسش‌ها است: 1. چه رويكردهايي در مقاله‌هاي مرتبط با سير الملوك از آغاز (1342) تا پايان سال 1398ش وجود داشته است؟ 2. بسامد كدام رويكردها بيش‌تر بوده و علت آن چيست؟ 3. دلايل تغيير رويكردهاي مقاله‌ها به سير الملوك در دوره‌هاي مختلف چه بوده است؟ مجموع مقاله‌ها در اين حوزه، 209 عنوان بوده كه در تحليل و بررسي آن‌ها به مضمون، منابع، رويكرد، نقد و بررسي نقاط قوت و ضعف پژوهش و ميزان اهميت آن، تأثير‌پذيري از منابع پيشين و اشتمال بر نكات جديد و بكر توجه شده است. رويكردها به ترتيب بسامد عبارتند از سياسي، تطبيقي، مذهبي، نظريه، توصيفي، تاريخي، انتقادي، ادبي، زندگي‌نامه‌اي و نسخه‌شناختي. از جمله عوامل مهم و مؤثر بر سير تحول رويكرد مقاله‌ها مي‌توان به چاپ عباس اقبال از سير الملوك در سال 1320ش، انتشار كتاب خواجه نظام‌الملك طوسي و طرح انديشۀ سياسي ايرانشهري در سير الملوك در دهۀ 70 و فضاي سياسي و اجتماعي ايران در نيمۀ دوم دهۀ هفتاد اشاره كرد. در بخش نتايج، دسته‌بندي بسامدي رويكردها و تحليل آن‌ها، توزيع زماني رويكردها در دهه‌هاي مختلف، برشمردن عوامل مؤثر بر سير تحول رويكردها و تحليل آن‌ها آمده است. در بخش پاياني كه به آسيب‌شناسي پژوهش‌ها اختصاص يافته، اصلي‌ترين ايرادها در پژوهش‌هاي مرتبط با سير الملوك بيان شده است.