ارزيابي روابط آلومتريك و شاخص‌هاي رشد در ژنوتيپ‌هاي غرقابي، هوازي و آپلند برنج (Oryza sativa L.)

جهت بررسي روابط آلومتريك بين سطح برگ با ارتفاع بوته و وزن خشك اندام‌هاي رويشي و روند تغييرات ماده خشك و سطح برگ آزمايشي در مزرعه پژوهشي دانشكده كشاورزي دانشگاه گيلان در سال 1395 انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل سه سيستم كشت (غرقابي مرسوم، هوازي و هوازي با تنش خشكي) و پنج ژنوتيپ (سه لاين هوازي، يك لاين آپلند و يك رقم غرقاب) بود كه در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار اجرا شد. سنجش روند سطح برگ، وزن خشك به تفكيك اجزا و ارتفاع بوته هر 10 روز يك بار انجام شد. براي توصيف روند شاخص سطح برگ و ماده خشك از دو نوع مدل بتا و روابط آلومتريك از مدل دوتكه اي استفاده شد. نتايج نشان داد كه براي برآورد سطح برگ از ارتفاع بوته و وزن خشك اندام هاي رويشي در برنج مي توان از مدل رگرسيون دوتكه‌اي استفاده نمود. زمان رسيدن به شاخص سطح برگ حداكثر (Tm) و سرعت رشد در مرحله رشد خطي (Cm) در شرايط غرقابي بيشتر از شرايط هوازي بود. لاين هوازي IR 80508B1944B نسبت به ساير ژنوتيپ ها از نظر صفات فنوتيپي، برتر و نزديك به تيپ ايده آل براي شرايط هوازي بود. اين ژنوتيپ داراي كمترين كاهش ماده خشك در شرايط هوازي و تنش و بيشترين سرعت رشد در مرحله رشد خطي و بر اساس ضرايب آلومتريك داراي قدرت استقرار اوليه بيشتر بود. بنابراين از ضرايب آلومتريك درمدلسازي گياه برنج و از لاين معرفي شده مي توان در برنامه هاي اصلاحي و آزمايشات تكميلي استفاده كرد.