سياست هاي فرهنگي و حكومتي در تبيين ارزش هاي زيبايي شناختي هنر و ادبيات ايران پهلوي اول

Cultural and Governmental Policies in Explaining The Aesthetic Values of Iranian Art and literature During the First Pahlavi

ساختارهاي سياسي و رويكردهايي كه اتخاذ مي­كنند نقش مهمي در كيفيت ساحت هنر و ادبيات دارند. دوران پهلوي اول را بايد يك گذر بزرگ و دوران­ ساز در تاريخ معاصر ايران دانست. چراكه در اين دوران، ظهور جريان عظيمِ فكري و سياسي موسوم به نوسازي، از آغاز ساختِ ايراني مدرن سخن مي­گفت. بدين‌جهت شاه و دولت مردانش، به‌عنوان رهبران سياسي و فرهنگي اين جريان، متعهد شده بودند تا خط‌ مشي نويسندگان، شاعران و هنرمندان را ترسيم كنند. مفصل‌بندي اين انديشه كه در قالب يك هژموني ريخته شده بود، دو ايدۀ ايراني­گري و تجدد­خواهي را هم‌زمانِ باهم و در يك مسير ديكته مي­كرد. اين دو ايده، اگرچه از تبار مشروطه و قاجار و بعضاً قبل­تر از آن آمده بود، اما در عصر پهلويِ اول به سبب دگرگوني­ها و رخدادهاي بزرگ منطقه ­اي و جهاني، در چرخشي گفتماني ايده ­اي كاملاً نوظهور محسوب مي­شد. تغيير شيوۀ بياني هنرمندان نشان از اين دگرگوني­ مي­داد. درنتيجه، جوّ فرهنگِ سياسيِ اقتدارگرا، فضاي مطلوبي را براي هنرمندان و خصوصاً نويسندگان و شاعران ايجاد نمي­كرد. ايجاد آزادي­هاي نسبي در فرهنگ و توليد هنر، ايجاد اصالتِ سليقه و ارتقاء ذوق در هنر و معماري بر مبناي ارزش­هاي زيباشناختي هنر باستان و مدرنيسم و تولّد و تحقّق آثاري باارزشِ فرا تاريخي و هنري را مي­توان از آن جمله­ دانست. يافته‌هاي اين پژوهش كه با استفاده از منابع كتابخانه­ اي و به روش تاريخي-تحليلي نگارش يافته است، نشان مي­دهدكه ايراني­ گري در رويكرد باستان­ گرايي­اش و دولت نيرومند مركزي با رويكرد تجدد محوري­اش، دو عاملِ وثيق در ساخت آمرانۀ هنر و ادبيات پهلوي اول بوده است. اهداف پژوهش: 1.بررسي سياست­گذاري­ هاي فرهنگي در هنر و ادبيات پهلوي اول. 2.نقش سياست­ هاي فرهنگي در تبيين ارزش­هاي زيبايي­ شناختي هنر و ادبيات پهلوي اول. سؤالات پژوهش: 1.خط‌ مشي‌ عاملان سياست­ گذاري فرهنگ براي ايجاد ارزش­هاي زيبايي شناختي هنر و ادبيات پهلوي اول چه بود؟ 2.ايدئولوژي «ايرانيگري و تجدد­خواهي» نزد عاملان قدرت، چگونه و تا چه اندازه موفق شد در ساخت آمرانۀ هنر و ادبيات پهلوي اول تأثير بگذارد؟