جايگاه پيامبر و امام: بررسي تطبيقي ديدگاه سيد مرتضي و حميدالدين كرماني

معرفت و شناخت فرستادگان الاهي و جانشينان آنها از مهم‌ترين مسائل اديان الاهي است. اين مسئله از معركه آراي انديشمندان اسلامي نيز به دور نبوده و در تاريخ تفكر اسلامي همواره به آن توجه شده است. اهميت اين مسئله زماني بيشتر آشكار مي‌شود كه فرَق مختلف اسلامي درباره آن اظهارنظر كرده و منظومه‌اي معرفتي راجع به آن شكل داده‌اند. اين پژوهش با محوريت بررسي آراي متكلمان اماميه و اسماعيليه در اين موضوع و با تمركز بر ديدگاه‌هاي دانشمند بنام شيعي، سيد مرتضي علم‌الهدي، و انديشمند برجسته اسماعيلي، حميدالدين كرماني، به شيوه توصيفي‌تحليلي و با مراجعه به منابع كتاب‌خانه‌اي، نضج يافته است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد نظام معرفتي سيد مرتضي و حميدالدين كرماني درباره پيامبر و امام، در عين برخورداري از مشتركات فراوان، تفاوت‌هاي بنيادين نيز دارد؛ مشتركاتي همچون برتري انبيا بر ملائكه، عصمت انبيا و امامان، ختم نبوت، جانشيني علي (ع)، ضرورت نبوت و وجوب ايمان به همه انبياي الاهي. اختلاف بسيار چشمگير اين دو ديدگاه در تعداد، ادوار و القاب انبيا و امامان شيعه نيز مشهود است.