واكاوي مفاهيم تشكيل‌دهنده و توسعه و ارزيابي مدل عمومي تبادل اطلاعات علمي كتابخانه ديجيتال در بستر اينترنت اشيا

هدف از انجام اين پژوهش توسعه و ارزيابي مدل عمومي تبادل اطلاعات علمي كتابخانه ديجيتال در بستر اينترنت اشياست. براي اين منظور، عناصر اصلي و فرعي و خصيصه‌ها شناسايي شدند. اين پژوهش از نوع توسعه‌اي بوده و ابزار گردآوري داده‌ها، سياهه وارسي محقق‌ساخته است. اين مطالعه با استفاده از رويكرد آميخته و با روش‌هاي مطالعه اسنادي، گروه كانوني، مدل‌سازي داده و ارزيابي مدل براي دستيابي به اهداف انجام شده است. جامعه مورد مطالعه پژوهش در روش اسنادي منابع بازيابي‌شده در حوزه اينترنت اشيا، اشياي فيزيكي و مجازي، و‌ در روش گروه كانوني، متخصصان حوزه‌هاي اينترنت اشيا و كتابخانه ديجيتال بود. در اين بخش 9 نفر به ‌شيوه نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. در اين بخش ابزار گردآوري داده‌ها، مصاحبه بود و روش تحليل، كليدواژه در بافت بود. ابزار تجزيه و تحليل در روش گروه كانوني به‌صورت دستي، در بخش مدل‌سازي نرم‌افزار »پروتژه « و »تري‌دي‌مكس «، در بخش ارزيابي مدل، پلاگين ارزيابي نرم‌افزار »پروتژه « بود. بر اساس يافته‌هاي روش اسنادي (بررسي 10 مدل و هستان‌شناسي هسته در حوزه اينترنت اشيا، اشياي فيزيكي و مجازي)، 44 عنصر اصلي، 108 عنصر فرعي، و 62 خصيصه، به‌عنوان هسته اوليه تشكيل‌دهنده عناصر اصلي، فرعي، و خصيصه‌هاي مدل عمومي تبادل اطلاعات علمي در كتابخانه ديجيتال در بستر اينترنت اشيا استخراج گرديد. بر اساس يافته‌هاي گروه كانوني، 9 عنصر اصلي، شامل كاربر اطلاعاتي، دستگاه كاربر، سرور كتابخانه ديجيتال، خدمات اطلاعاتي خودكار، منابع فيزيكي، منابع مجازي‌، كليه منابع اطلاعاتي در وب، منابع اطلاعاتي موجود در سرور كتابخانه ديجيتال، و امنيت و حفاظت از داده‌ها شناسايي و تعيين گرديد. همچنين، 27 عنصر فرعي و 38 خصيصه براي عناصر اصلي شناسايي شد. سرانجام، مدل عمومي تبادل اطلاعات علمي كتابخانه ديجيتال در بستر اينترنت اشيا توسعه داده شد. در اين مدل چگونگي ارتباط و تعامل عناصر با يكديگر ترسيم گرديد. ارزيابي مدل نشان داد كه ساختار سلسله‌مراتبي عناصر متراكم نيست و به برخي از انواع ويژگي‌ها و محدوديت‌هاي ويژگي توجه نشده است. به‌طور كلي، براي بهره‌گيري از اينترنت اشيا در كتابخانه‌ها بايد با استفاده از روش‌هاي مدل‌سازي تمامي عناصر و خصيصه‌هاي اساسي در اينترنت اشيا در مدلي كه ساختار منطقي پايگاه داده سيستم اطلاعاتي تبادل اطلاعات علمي كتابخانه ديجيتال را تشكيل مي‌دهد، دخالت داده شود و بر آن منطبق گردد. اين مدل مي‌تواند به‌عنوان نقشه پايگاه داده براي متخصصان و طراحان پايگاه داده عمل ‌كند.