بررسي شكاف اجتماعي و عوامل موثر بر آن؛ مورد مطالعه: شهر تهران

شكاف اجتماعي، گسست و انشعاب بين افراد، نهادها و گروه‌‌هاي اجتماعي است كه در منافع، ارزش‌‌ها و موقعيت آنها ريشه دارد. اين گسست ممكن است سبب شكل‌‌گيري گروه‌‌ها و نيروهاي اجتماعي متعارضي شود كه براي اعضاي خود هويت جمعي قائل‌اند. برخي شواهد بيان‌كنندۀ فراهم‌شدن زمينۀ بروز شكاف‌‌هاي اجتماعي مختلف در جامعۀ ما هستند. اين مقاله به بررسي و شناخت شكاف اجتماعي، ابعاد و عوامل مؤثر بر آن مي‌‌پردازد. روش پژوهش پيمايش و ابزار گردآوري داده‌‌‌ها پرسش‌نامه بوده است. پاسخگويان 527 نفر از شهروندان 15 تا 75 سال مناطق 22‌گانۀ شهر تهران بودند كه با نمونه‌‌‌گيري تصادفي طبقه‌‌اي انتخاب شدند و با آنان مصاحبه شد. نتايج پژوهش نشان مي‌‌دهند در مرحلۀ اول بيشترين واريانس به ارزش‌‌هاي فرهنگي (0.616)، ارزش‌‌هاي مذهبي (0.551) و ارزش‌‌هاي سياسي (0.436) مربوط و در كل، ميانگين شكاف سياسي (2.22)، شكاف فرهنگي (2.16) و شكاف نسلي (2.15) بيش از انواع ديگر آن است. در گروه‌‌هاي با هويت سياسي اصلاح‌‌طلب، هويت مذهبي شديد و هويت فرهنگي سكولار، آمادگي برخورد از ساير گروه‌‌ها بيشتر است. همچنين از ميان عوامل نظري بررسي‌شده، عامل اولويت ارزشي (سنتي مذهبي) بيشترين رابطه را با شكاف اجتماعي دارد.