شناسايي مؤلفه‌هاي مؤثر بر پيدايش و توسعه دانشگاه نسل چهارم: تحليل كيفي ديدگاه خبرگان دانشگاهي

كسب اعتبار بين‌المللي و اثرگذاري محلي منطقه‌اي از راهبردهاي اصلي دانشگاه نسل چهارم است، پاسخگويي به مسائل و چالش‌هاي جامعه و ساير نهادهاي اجتماعي نيز از مأموريت‌هاي محوري آن است. لذا، هدف اصلي اين پژوهش شناسايي و تعيين مؤلفه‌هاي مؤثر بر پيدايش و ارتقاي دانشگاه‌هاي نسل چهارم بوده است. روش تحقيق كيفي از نوع تحليل محتوا بود. به‌منظور گردآوري اطلاعات از فن مصاحبه نيمه‌ساختاريافته استفاده شد. داده‌ها از طريق كدگذاري و تحليل محتواي مضامين مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته‌اند. نمونه‌گيري به روش هدفمند انجام شد. حجم نمونه‌ها نيز بر اساس قاعده «اشباع نظري» به تعداد 15 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران نظام آموزش عالي تعيين شدند. نتايج بيانگر اين است كه مؤلفه‌هاي اصلي در ارتقاي دانشگاه نسل چهارم عبارت از: نيروي انساني متعهد، پاسخگويي، توسعه دانش اجتماعي، حفظ استقلال دانشگاهي و منابع مالي مستقل، توسعه تعاملات، ايجاد ساختار انعطاف‌پذير، داشتن فرهنگ سازماني نوآورانه، مديريت دانشگاه حساس به جامعه، نيازسنجي، استقرار نظام تنظيم كيفيت خدمات، توسعه فناوري و نوآوري مي‌باشند. بنا به يافته‌هاي اين مطالعه، تقويت مؤلفه‌هاي مؤثر در پيدايش و شكل‌گيري دانشگاه نسل چهارم ضروري است. براين‌اساس، مسئولان نظام آموزش عالي كشور بايد زمينه لازم جهت تحقق اين مهم را فراهم نمايند. اين امر باتوجه‌به بافتار محلي و ميزان آمادگي دانشگاه‌ها، مي‌تواند متفاوت باشد و در درون خود الگوهاي متفاوتي از جامعه‌گرايي را خلق كند. درهرحال، دانشگاه‌ها بايد ازنظر زيرساخت‌هاي فكري و مديريتي مهيا باشند.