امكان سنجي بحران ژئواكونوميك در افغانستان و تاثير آن بر فضاي پيرامون

ظهور قطب هاي صنعتي با زيربستر انرژي نفت و گاز، ساختارهاي اقتصادي را در پيوند با مراكز توليد، ترانزيت و مصرف انرژي ظرفيت سازي كرد كه تحت عنوان ژئواكونوميك موضوعيت مي يابد. منطقه استراتژيك خاورنزديك بزرگ به دليل وجود مخازن بزرگ هيدروكربني در كانون توجهات قرار دارد و براي تسلط و كنترل بر آن، قلمروهاي تحت عنوان پايگاهها و مراكز عملياتي براي پيشبرد اهداف سياسينظامي و اقتصاديتجاري قدرتهاي بزرگ در نظر گرفته شده است. كشور افغانستان به دليل موقعيت خاص توپوگرافيژئوپليتيكي و همجواري با قدرتهاي جهاني(روسيه و چين) و قدرتهاي منطقه اي(ايران، پاكستان و هند)، جزو يكي از اين مراكز عملياتي قرار دارد. اين مقاله با روش تحليليتوصيفي و استفاده از منابع علمي و پژوهشي ضمن بررسي مسائل ژئواكونوميك افغانستان اين فرضيه را مطرح مي نمايد، ايجاد بسترهاي ناامني و تداوم بي ثباتي در افغانستان در راستاي تامين منافع اقتصاديانرژيك قدرتهاي صنعتي و تحت فشار قرار دادن بازيگران رقيب ارزيابي مي شود و بر اين اساس نتيجه گيري مي شود كه بحران سيستمي ناشي از بهره برداري از منابع انرژي تحت عنوان بحران ژئواكونوميك، تكوين فرايندهاي صلح و ثبات در افغانستان را با موانع بزرگ مواجه خواهد كرد و گسترش و تداوم ناامني را براي فضاهاي پيراموني اش اجتناب ناپذير مي كند.