«زني بود بر سان گردي سوار»: بررسي ريشه‌هاي تاريخي پديدۀ زن جنگاور در شاهنامه

اين مقاله بستر فرهنگي و نظام اجتماعي‌اي را كه منجر به ظهور پديدۀ زن جنگاور شده‌است، واكاوي مي‌كند و نشان مي‌دهد كه زن جنگاور پديده‌اي تاريخي است و خاستگاه آن را بايد در حوالي استپ‌هاي اوراسيا در نظر گرفت. اين پديدۀ تاريخي از ابتدايي‌ترين دوران به فرهنگ و هنر و ادب يوناني‌ها راه يافته‌ بوده و سده‌هاي پياپي در روايات افسانه‌اي و اسطوره‌اي نويسندگان و مورّخان يوناني نقش‌آفريني مي‌كرده‌است. اين مقاله مي‌كوشد تا با بررسي پژوهش‌هاي باستان‌شناختي و داستان‌هاي زنان جنگاور سكايي در منابع يوناني روشن سازد كه روايات زنان جنگاور در شاهنامۀ فردوسي همگي ريشه در روايات كهن زنان نبردۀ سكايي دارد كه در بيشتر موارد بن‌مايه‌ها و عناصر روايت‌پردازي يوناني‌ در آن‌ها به چشم مي‌خورد.