مقايسه مقامات سير و سلوك در عرفان اسلامي و تائوئيسم

سلوك، حركت از نقطه مبدأ به سوي مقصد است. در سلوك عرفاني مقصد و نقطه پايان، فناي در توحيد است. سلوك عرفاني كه سفري انفسي و باطني جهت نيل به ذروه كمال معنوي است در انديشه‌هاي عرفاني در قالب مقاماتي ترسيم شده است. در اين جستار با روش توصيفي تحليلي و تطبيقي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي منازل سلوك عرفاني در عرفان اسلامي و تائوئيسم مورد بحث تطبيقي قرار مي گيرند تا به اين سؤال پاسخ داده شود كه وجوه اشتراك و اختلاف ساختار مقامات سلوك در عرفان اسلامي و عرفان تائوئي كدام‌اند؟ يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد در هر دو سلوك عرفان و تصوف اسلامي و عرفان تائوئي، سالك با پشت سر گذاشتن مراحل و مقامات سلوك و تزكيه از آلايش‌هاي نفساني به وارستگي و معرفت و بصيرت شهودي دست يافته و در نهايت در فقر و فناي عرفاني و معادل آن در تائوئيسم به اشراق و شهود تائو نائل مي‌گردد. عمده‌ترين افتراقات، ديد شريعت مدارانه سالك مسلمان است كه با تأكيد بر عبادات حبّي در پي عبوديّت و كسب رضايت پروردگار خويش است. حال آنكه نظام سلوكي تائوئيسم فاقد چنين مفاهيمي است.