مواجهه با ديگري: موفه يا هابرماس

از اواخر قرن نوزدهم، هويت خودبنياد و سوژۀ استعلايي دكارتي با انتقادهاي جدي از سوي متفكران مواجه شد و ضرورت وجود ديگري در شكل گيري هويت و مدلول يابي «خود» مورد توجه و تأكيد متفكران قرار گرفت. شانتال موفه با رويكرد پساماركسيستي و يورگن هابرماس با رويكردي دموكراتيك و با وجود تفاوت هاي جدي با يكديگر، از مهم ترين و تأثيرگذارترين منابع انديشه ورزي در حيطۀ هويت و تشخص هستند. اين مقاله مي كوشد تا انديشه هاي اين دو متفكر را از منظر مواجهه با ديگري مورد خوانش قرار داده، با ذكر نقاط ضعف، قوت و پيامدهاي انديشه هاي آنها نشان دهد كه كدام يك از آنها بر مبناي استدلال هاي عقلاني موجه تر و عقلاني تر است. فرضيۀ اصلي مقاله آن است كه ديگرفهمي متأملانه هابرماسي به لحاظ منطق دروني و توان پاسخگويي به نقدهاي بيروني نسبت به اصل تضاد و عقلانيت گفتماني مورد نظر موفه، موجه تر و عقلاني تر است. روش پژوهش، تحليلي و از سنخ تحليل فلسفي است. از اين رو معيار موجه تر و عقلاني تر بودن بر مبناي عدم تناقض دروني داده ها، مغالطه آميز نبودن آنها و سازگاري با داده هاي واقعي است.