تكريم: راهبرد حكومت اسلامي در تعامل با اهل كتاب

يكي از موضوعاتي كه در آيات قرآن و سيره پيامبر k به‌وضوح به آن پرداخته شده، كيفيت رفتار با اهل كتاب و شيوه تعامل با آنها است. قرآن به عنوان منبع اصيل و بي‌بديل نظريات اسلامي، با تأييد اديان الاهي مسيحيت و يهوديت، مأموريت حضرت محمد k را در امتداد يكتاپرستي حضرت موسي j و حضرت عيسي j معرفي كرده و همه اديان الاهي را امتي واحد مي‌داند. همچنين، با بررسي و تحقيق درباره حيات رسول خدا k مشخص مي‌شود كه پيامبر در كنار تعريف و تبيين «تكريم معقول و حقوقي غيرمسلمانان»، براي آداب، مناسك و عبادتگاه‌هاي ايشان ارزش خاصي قائل شده و هيچ غيرمسلماني را ملزم به تغيير دين نكرده است. هرچند پيامبر k كسي را به تغيير دين ملزم نكرد و همواره در مسائل مختلف از علوم و نبوغ غيرمسلمانان بهره مي‌برد و مشورت‌هايي با علماي ايشان انجام مي‌داد، اما براي تبليغ مباني و مفاهيم اسلامي، و تشويق آنها از هيچ تلاشي فروگذار نكرد و همه فعاليت‌هاي زندگي خود، اعم از سياسي، اجتماعي، اقتصادي و خانوادگي را بر مبناي دعوت به سبيل الاهي و دين حقه اسلام قرار مي‌داد. راهبرد واقعي و اساسي پيامبر و نيز حكومتش، تكريم عملي و همه‌جانبه تمامي انسان‌ها، اعم از مسلمان و غيرمسلمان، بلكه تمامي موجودات بوده است و با اين نظريه و همچنين رويكرد عمليِ پيامبر، بسياري از غيرمسلمانان به اسلام و پيامبر متمايل شده‌اند. اين مقاله نظريه تكريم و رويكرد عملي پيامبر را مي‌كاود.