ملاك‌هاي شناسايي روايات شأن نزول منتقله از اهل سنت به تفاسير شيعه

برخي از روايات شأن نزول در تفاسير شيعه، منبع شيعي ندارند و از منابع اهل سنت به تفاسير شيعه منتقل شده‌اند. با توجه به جايگاه و نقش روايات شأن نزول، به عنوان قراين منفصل در فهم محتواي آيه، ضروري است ملاك‌هاي شناسايي روايات منتقله شأن نزول به‌دقت بررسي شود؛ چراكه شناخت اصالت و ملاك‌هاي شناسايي اين روايات، در پذيرش، نفي و نقد آنها تأثير جدي دارد. نوشتار حاضر با بررسي استقرايي و تحليل منابع تفسيري و روايي و تأمل در محتواي برخي از روايات شأن نزول منتقله در تفاسير شيعه، در نهايت، چهار ملاك و معيار براي شناخت روايات شأن نزول منتقله كشف و شناسايي مي‌كند كه وجود هر يك از اين ملاك‌ها، انتقال روايات شأن نزول از اهل سنت به تفاسير شيعه را محتمل مي‌داند. اين ملاك‌ها عبارت است از: تصريح برخي مفسّران به نقل روايت از منابع اهل سنت؛ تقدّم تاريخي نقل روايت در منابع نخستين اهل سنت؛ وجود رجال و راويان اختصاصي اهل سنت در سند حديث؛ و سازگاري محتوايي روايت با باورهاي خاص اهل سنت.