رقابت‌هاي مذهبي، هژموني ليبراليسم و نهادينگي سكولاريسم مطالعه موردي آمريكا (1980ـ1776)

رسميت‌زدايي از دين و تضمين آزادي مذهبي از طريق گنجاندن بندهايي در قانون اساسي و متمم اول، نبود آموزش ديني در مدارس عمومي، آزادي آموزش مذهبي خصوصي، عدم كمك مالي به مدارس مذهبي خصوصي، بي طرفي دولت نسبت به پيروان اديان و مذاهب مختلف، عدم مخالفت با حضور و بيان نمادهاي ديني در حوزه عمومي از جمله سياست‌هاي ديني در مدل سكولاريسم آمريكايي است. تحقق عملي برخي از اين سياست ها، نتيجه يك پروسه تاريخي بوده است. مقاله حاضر نه تنها فراز و فرودهاي سكولاريسم در آمريكا را از سال 1776 تا 1980 مورد بررسي قرار مي‌دهد؛ بلكه در راستاي پاسخ به پرسش اصلي مقاله، به بحث از نقش عوامل تكثر و رقابت مذهبي، محاسبات عقلايي و گرايشات ليبرالي رهبران سياسي آمريكا مي‌پردازد كه در شكل گيري و تقويت سكولاريسم، مهمترين نقش را داشته اند. شبه رسمي بودن پروتستانيسم در اثر بيداري بزرگ دوم و هژموني آن در حوزه عمومي، از چالش‌هاي جدي فرآيند تحكيم سكولاريسم آمريكايي در قرن نوزدهم بود؛ اما با افزايش جمعيت اقليت‌هاي كاتوليك و يهودي، رقابت‌هاي مذهبي بين آنها و فعاليت سازمان‌ها و جنبش‌هاي سكولار، نفوذ فزاينده سياسي و نهادي اوانجليست‌هاي پروتستان و محافظه كاران مذهبي كاهش يافت و راه براي گسترش روند سكولاريزاسيون در قرن بيستم هموار گرديد.