تأثير اسيد ساليسيليك و عصاره مخمري بر ويژگي‌هاي بيوشيميايي و بيان دو ژن مهم در استويا (Stevia rebaudiana Bertoni)

Effect of salicylic acid and yeast extract on biochemical change and expression of two important genes in stevia

در اين مطالعه، پاسخ­هاي بيوشيميايي استويا در سطوح مختلف اسيد ساليسيليك (صفر، 25، 50، 75 و 100 ميكرومولار) و عصاره مخمري (صفر، 1، 2، 3 و 5 گرم در ليتر) در شرايط كشت بافت و در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. چهار هفته پس از كشت، صفات بيوشيميايي شامل ميزان H2O2، ميزان كربوهيدرات­هاي محلول، DPPH، فنل كل و پروتئين كل مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج تجزيه واريانس نشان دهنده اثر معني­دار اسيد ساليسيليك و عصاره مخمري بر كليه صفات مورد مطالعه بود. نتايج نشان داد كه با افزايش ميزان DPPH، ميزان فنل كل نيز افزايش مي­يابد كه نشان دهنده يك رابطه خطي بين آن­هاست. به طوري­كه بيشترين مقدار آن­ها در غلظت­هاي 100 ميكرومولار اسيد ساليسيليك و 5 گرم در ليتر عصاره مخمري بود. بيشترين مقدار پروتئين محلول در غلظت­هاي 75 ميكرومولار و 3 گرم در ليتر و بيشترين ميزان كربوهيدرات محلول در غلظت­هاي 75 ميكرومولار و 2 گرم در ليتر عصاره مخمري مشاهده شد. نتايج حاصل از بررسي بيان ژن نشان داد كه هر دو ژن تحت تاثير اليسيتورها قرار گرفتند. بيشترين ميزان بيان DXS و CPPS در غلظت­هاي 50 ميكرومولار اسيد ساليسيليك و 2 گرم در ليتر عصاره مخمري بود. بالا بودن ميزان بيان اين ژن­ها مي­تواند نشان­دهنده بالا بودن ميزان محصول نهايي مسير بيوسنتزي باشد. لذا مي­توان نتيجه گرفت كه كاربرد اسيد ساليسيليك و عصاره مخمري روشي مناسب براي افزايش بيوسنتز تركيبات زيست فعال در استويا است.