ارزيابي كاربرد زئوليت بر ويژگي‌هاي كمي و كيفي گياه دارويي كارلا (Momordica charantia L.) در شرايط كم‌آبياري

Evaluation of zeolite on quantitative and qualitative characteristics of carela (Momordica charantia L.) medicinal plant under deficit irrigation

به‌منظور بررسي اثر زئوليت بر ويژگي هاي كمي و كيفي گياه دارويي كارلا تحت تيمارهاي كم‌آبياري، آزمايشي به­صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه پژوهشكده كشاورزي دانشگاه زابل در سال 1397- 1396 اجرا شد. فاكتورهاي آزمايش شامل تنش كم‌آبي در سه سطح (90، 70 و 50 درصد ظرفيت زراعي) و زئوليت در چهار سطح (صفر، 20، 30 و 40 گرم در هر كيلوگرم خاك گلدان) اعمال گرديد. نتايج نشان داد كاربرد زئوليت سبب افزايش وزن تر و خشك ميوه، قطر ميوه و تعداد ميوه در بوته شد و كم‌آبياري اثر كاهشي بر صفات ذكرشده داشت. كاربرد زئوليت در تمامي سطوح كم‌آبياري سبب افزايش طول بوته، طول ميوه، عملكرد ميوه، كلروفيل a، b و كارتنوييد، ويتامين C و آلكالوييد گرديد، به‌طوري­كه بيشترين مقدار اين صفات در تيمار 40 گرم زئوليت در كيلوگرم خاك حاصل شدند. با توجه به نتايج به‌دست‌آمده مي­توان كاربرد زئوليت را دركاهش اثرات نامطلوب كم‌آبياري بر صفات كمي و كيفي گياه دارويي كارلا، مثبت ارزيابي كرد.

In order to study the application of zeolite on quantitative and qualitative characteristics of carela medicinal plant under deficit irrigation, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replications in a greenhouse at the Agricultural Institute, University of Zabol during 2018. Experimental factors included deficit irrigation in three levels, (90, 70 and 50 % F.C.), and four levels of zeolite (0, 20, 30 and 40 g/kg of soil). The results showed that application of zeolite increased fresh and dry fruit weight, fruit diameter and fruits number per plant and deficit irrigation had a decreasing effect on the mentioned traits. Application of zeolite at all levels of deficit irrigation increased plant length, fruit length, fruit yield, chlorophyll a, b and carotenoid, vitamin C and alkaloids, so that the highest amount of these traits was obtained from 40 g/kg zeolite. In general, application of zeolite was helpful in reducing the adverse effects of deficit irrigation on carela's quantitative and qualitative traits.