مقايسه تفسير آيات 5 طه و 22 و 23 قيامت با تأكيد بر روش‌شناسي فهم متشابهات از منظر قاضي عبدالجبار و ابن شهرآشوب

معروف‌ترين آثار قدما در زمينه متشابهات كتاب »متشابه القرآن « عبد‌الجبار و »متشابه القرآن و مختلفه « ابن شهرآشوب مازندراني است. تعاريف آنان از محكم و متشابه مشترك بوده و بر لزوم پي‌بردن به مقصود آيات متشابه، به كمك ديگر ادله و رجوع به محكمات استوار است.در مباني تفسيري عبدالجبار معتزلي، عقل، مقدم بر نقل است، اما در ديدگاه ابن شهرآشوب، عقل و نقل مكمل يكديگرند. هر دو مفسر، در آيات 22 و 23 قيامت، »نظر « را به معناي انتظار دانسته‌اند. البته عبدالجبار در آيه 5 طه »استواء « را به معناي استيلاء و اقتدار گرفته اما ابن شهرآشوب با استناد به روايتي از امام صادق (ع) به معناي نسبت يكسان با همه چيز مي‌داند. از اين رو عبدالجبار غالباً با محوريت عقل و بي‌اعتنايي به روايات، اما ابن شهرآشوب، با بهره‌گيري از گفتمان كلامي اهل‌بيت(ع) به تأويل آيات صفات خبري خداوند پرداخته‌اند.