بازشناسي شخصيت اسحاق ‌بن‌ محمد النخعي‏ (م 284ق)

اسحاق‌بن‌محمد نخعي احمر (م 284ق)، محدث شيعي سده‌ي سوم هجري، جايگاه ويژه‌اي در انتقال ميراث حديثي اماميه دارد. او در شمار اصحاب امام هادي (ع) و امام عسكري (ع) و جزو شاگردان امام جـواد (ع) معرفي ‌شده است. براي او كتاب‌هايي برشمرده‌اند؛ از جمله: كتاب «مجالس هشام» و كتاب «اخبار السيد» كه كتاب اخير يكي از منابع شيخ كليني در تدوين كتاب كافي است. اسحاق‌بن‌محمد از سوي برخي از رجاليان متقدم، به وضع حديث، كذب، فساد در مذهب و غلو متهم شده است. اين امر در حالي است كه او از توثيق برخي از رجال‌شناسان، به‌ويژه معاصريني مانند ابطحي صاحب تهذيب‌‌المقال، بهبهاني و زنجاني بهره‌‌مند است. همين تشتت آراء درباره‌ي او، اهميت شناخت دقيق‌تر شخصيت او را ضرورت مي‌‌بخشد. ناتمامي قريب‌به‌اتفاق ادله‌ي توثيق او، در كنار شواهد در دسترس از فساد مذهب و تضعيف وي، قول به توثيق او را با انصراف جدي روبرو مي‌كند. اين پژوهش به نقل و بررسي گفتار عالمان رجالي پرداخته و كوشيده است شناخت دقيق‌تري از وي به دست دهد. روش تحقيق توصيفي تحليلي است.